سيره و حديث و تقرير و تأييد پيامبر اكرم ( ص ) است ، و در حديث پيامبر ( ص ) بر گرفتن و پيروى از سنّت آن حضرت ترغيب و تأكيد شده است . بنابراين ، سنّت از مصطلحات اسلامى است ، اگرچه دلالت آن بر حديث و تقرير دلالتى ضمنى است - نه مطابقى .
و راه دستيابى به سنّت پيامبر ( ص ) يعنى به حديث و سيره و تقرير آن حضرت ، احاديث روايت شده از رسول خدا ( ص ) است .
3 - « فقه » در لغت به معناى : فهم ، در قرآن و حديث به معناى علمِ دين اسلام ، و در اصطلاح علماى مسلمان به معناى علمِ احكام اختصاص يافته است ؛ و چون در قرآن و حديث به معناى همه علومِ دين به كار رفته ، كاربردش در خصوص علم احكام ، آن را از مصطلح اسلامى بودن خارج نمىكند .
4 - « اجتهاد » در عرف علماى مكتب خلفا ، استنباط احكام از طريق كتاب و سنت و قياس است .
و در عرف مكتب اهلالبيت ، مساوى فقه است .
هر دو مكتب در پيروى از تمام كتاب خدا و سنت ثابت پيامبر ( ص ) اتفاقنظر دارند ، اما در اينكه سنت پيامبر را از چه كسى بگيرند اختلاف دارند ؛ زيرا پيروان مكتب خلفا ، احكام شرعى را از هر كس كه صحابىاش ناميدهاند مىگيرند ، ولى پيروان مكتب اهلالبيت سنت پيامبر ( ص ) را از كسانى چون « عمران بن حطّان خارجى » كه دشمن امام على ( ع ) بودهاند نمىگيرند ؛ اين دشمنان امام ( ع ) هر كه باشند ، صحابى يا تابعى يا كسانى كه بعد از آنها آمدهاند ، در اين حكم يكسانند ، چون رسول خدا ( ص ) به امام على ( ع ) فرمود : « اى على ! دوستت ندارد مگر مؤمن و دشمنت ندارد مگر منافق ! » و خداوند سبحان فرموده : ( وَ مِنْ أَهْلِ الْمَدينَةِ مَرَدُوا عَلَى النِّفاقِ لا تَعْلَمُهُمْ نَحْنُ نَعْلَمُهُمْ ) : « و از اهل مدينه گروهى پاىبند
معالم المدرستين ( بازشناسى دو مكتب ) ( فارسى ) — صفحة 523
مساهمون: السيد مرتضى العسكري
ص٥٢٣