از اين سخن امام على ( ع ) و نظاير آن كه با اصحاب خود داشتند ، و از سخنان ديگر ائمه اهلالبيت ( ع ) با معاصران خود ، به ويژه امام باقر و امام صادق ( ع ) ، دانسته مىشود كه آنچه از تفسير قرآن و احاديث رسول الله ( ص ) نزد ائمه ( ع ) بوده ، مخالف آنى بوده كه نزد پيروان مكتب خلفا وجود داشته ، و آبشخور و سبب اين اختلاف نيز آن بوده كه خلفاى سهگانه معروف به راشدين هنگامى كه صحابه پيامبر را از نشر حديث رسول خدا ( ص ) منع كردند به ترويج بازار قصّهپردازانى چون تميمدارى ، راهب نصارى و كعبالاحبار عالم يهودى « 1 » پرداختند و آنان نيز به نشر و توسعه اسرائيليات برخاستند و برخى از صحابه « 2 » از آنها گرفتند و از اين راه اباطيل بسيارى در جامعه اسلامى رواج يافت ! از طرف ديگر امام على ( ع ) و برخى از صحابهى پيرو آن حضرت مانند سلمان و ابوذر و عمّار و مقداد به مجاهده برخاستند و به نشر احاديث رسول خدا و سيره و سنت آن حضرت همت گماشتند ، و بدين خاطر اختلاف ميان اين دو مكتب در اين موضوع آشكار شد و برخى از ياران امام ( ع ) دچار تبعيض و شكنجه و تبعيد شدند . « 3 »
اضافه بر آن ، خلفاى پيشين بخشى از سنت رسول خدا ( ص ) را كه مخالف سياست آنها بود دگرگون و وارونه كرده بودند ، همان بخشى كه پيروان مكتب خلفا آن را « اجتهاد خلفا » ناميدند و ما در بخش : « موارد اجتهاد خلفا » آن را توضيح داديم .
و هنگامى كه امام على ( ع ) به حكومت رسيد كوشيد تا امت اسلامى را به سنت رسول خدا ( ص ) بازگرداند و سنت خلفاى سهگانه راشدين را دگرگون
هامش
( 1 ) . مقصود ما از نصرانى و يهودى بودن آنها پيش از اظهار اسلامشان بوده است .
( 2 ) . مشروح آن را در كتاب ديگرمان : « سرگذشت حديث » بيان داشتهايم .
( 3 ) . شرح آن در بحثهاى پيشين گذشت . .