احرام خود به درآييد كه حرامها بر شما حلال باشد ، و چون روزى ترويه فرا رسد نيت حج نماييد و آنچه را كه بيشتر انجام داديد متعه قرار دهيد » گفتند : « چگونه آن را متعه قرار دهيم در حالى كه حجّش ناميدهايم ؟ ! » فرمود : « آنچه را كه فرمانتان دادم انجام دهيد كه من نيز اگر قربانى به همراه نياورده بودم ، همان مىكردم كه فرمانتان دادم ، ولى اكنون هيچ احرامى بر من حلال نگردد تا اين قربانى را به محل خود برسانم » و آنها انجامش دادند » « 1 »
در عصر ابن زبير نشانههاى پيروزى احياگران سنت رسول خدا ( ص ) آشكار گرديد و دلهاى مردم متمايل به « عمره تمتع » گرديد ، چنان كه مسلم در صحيح روايت كند كه : « مردى از بنى الهجيم به ابن عباس گفت : « اين چه فتوايى است كه مردم را به خاطرخواه و مفتون كرده ، كه هر كس طواف بيت بگزارد از احرام خارج مىشود ؟ ! » ابن عباس گفت : « سنت پيامبر شماست اگر چه خوش نداريد ! » .
و در روايت پس از آن چنين است كه : « اين موضوع در بين مردم شايع شده ، كه هر كس طواف بيت كند گزارد از حرام خارج مىشود . طواف عمره است . » « 2 »
ابن قيم روايت پيشين ابن عباس را توضيح داده و مىگويد : « ابن عباس درست گفته است : هر كس طواف بيت گزارد و قربانى به همراه نداشته باشد ، مفرِد باشد يا قارن يا متمتع از احرام خارج شود يا وجوباً ياحكماً ، اين سنتى است كه امكان ردّ و رفع ندارد ، و اين همانند ديگر سخن آن حضرت ( ص ) است كه فرمود : « هرگاه روز از اينجا رخت بربست و شب از اينجا فرا رسيد ، روزهدار افطار مىكند . » كه در اين حديث معناى « افطار مىكند » يا حكم است [ كه بايد
هامش
( 1 ) . صحيح مسلم ، ص 912 - 913 ، حديث 206 و 207 .
( 2 ) . زاد المعاد ، ج 1 ص 249 . .