افطار كند ] يا وقت افطار فرا رسيده و اين وقت در حق او وقت افطار گرديده است . همچنين است حال آن كسى كه طواف بيت گزارده كه او نيز ، يا حكماً از احرام خارج شده ، و يا اينكه اين وقت در حق او وقت احرام نيست بلكه وقت برون شدن از احرام است ، و اين حكم براى كسى كه قربانى به همراه ندارد قطعى است ، و اين صريح سنت است . » .
و نيز ، از ابى الشعثاء از ابن عباس روايت شده كه گفت : « هر كس به نيت حج آمده ، طواف بيت الله آن را عمره مىگرداند ، بخواهد يا نخواهد ! » گويد گفتم : « مردم آن را بر تو انكار مىكنند ! » گفت : « اين سنت پيامبرشان است اگر چه نپسندند ! » « 1 »
بارى ، ابن عباس بدين گونه در عصر ابن زبير مجاهده كرد و با اعانت ديگر پيروان مكتب اهل البيت امثال جابر بن عبدالله انصارى ، چنان شد كه قول به « عمره تمتع » در بين پيروان مكتب خلفا نيز تسرّى يافت ، همان گونه كه در روايت ابن حزم از منصور بن معتمر آمده و گويد :
« حسن بصرى به حج رفت و من نيز در همان سال با او به حج رفتم و هنگامى كه به مكه رسيديم ، مردى به نزد حسن آمد و گفت : « يا ابا سعيد ! من مردى خراسانىام كه با زحمت از راه آمده و با نيت حج وارد شدم » حسنبه او گفت : « آن را عمره قرار بده و از احرام برون شو » . مردم آن را بر حسن انكار كردند و نظر او در مكه منتشر گرديد و آن شخص به نزد « عطاء بن ابىرياح » آمد و نظر حسن را براى او بازگو كرد و عطاء گفت : « آن شيخ راست گفته ولى ما از بيان آن بيمناكيم ! » « 2 »
هامش
( 1 ) . المحلى ، ابن حزم ، ج 7 ص 103 . و منصورين معتمر ابوعتاب سلمى كوفى ، حديث او را همه صاحبان صحاح روايت كردهاند . در سال 132 هجرى وفات كرد ( التقريب ، ج 2 ص 277 ) و حسن بصرى ، احاديث مرسل و بى سند بسيار روايت كرده و در روايات تدليس مىنمود . در رأس طبقه سوم روات است و در سال 110 ه - نزديك نود سالگى وفات كرد . حديث او را صاحبان صحاح روايت كردهاند . ( تقريب التهذيب ، ج 1 ص 165 ) . و عطاء بن ابىرياح ، متوفاى 114 ه - ، حديث او را همه صاحبان صحاح روايت كردهاند . ( تقريب التهذيب ، ج 2 ص 22 ) .
( 2 ) . زاد المعاد ، ج 1 ص 249 ، آرى مذهب ابو موسى اشعرى انجام عمره تمتع در حج بود و تا پيش از آنكه بدعت خليفه را از او بشنود بدان فتوا مىداد ، ولى پس از آن پيرو نظر او شد . .