عبدالله بن زبير پس از مرگ معاويه به مكه پناه برد و از بيعت با يزيد امتناع كرد و پس از شهادت امام حسين ( ع ) مردم را به سوى خود فرا خواند كه سپاه يزيد پس از « واقعه حرّه » به سوى او آمدند و چهار روز به پايان محرم سال 64 هجرى وارد مكه شدند و در حرم محاصرهاش كردند و در جنگ با او ، كعبه را با دو شاخ گوسفند فداى اسماعيل ( ع ) در سقف آن ، همه را به آتش كشيدند . پس از مرگ يزيد در حجاز و يمن و عراق و خراسان حكومت يافت و چون عبدالملك مروان به خلافت رسيد حجاج بن يوسف را به جنگ او گسيل داشت و او در نيمهى جمادى الآخر سال 73 هجرى به قتلش رسانيد . « 1 »
* * * ابن زبير بيش از ده سال در مكه حكومت كرد و همراه با برادرش در بازداشتن مسلمانان از انجام عمرهى تمتع بسى كوشيد و در اين راه ، ميان او و پيروان مكتب امام على ( ع ) مناظرات و مباحثاتى در گرفت كه روايات زير بيانگر آن است :
در صحيح مسلم گويد : « ابن عباس به انجام « متعه » فرمان مىداد و ابن زبير از آن نهى مىكرد . . . » « 2 »
و نيز ، در صحيح مسلم و بخارى از « ابى حمزه ضُبَغى » گويد : « عمرهى تمتع به جاى آوردم و گروهى از انجام آن نهى كردند و من نزد ابن عباس آمدم و دربارهى آن از او سؤال كردم و مرا به انجامش فرمان داد . گويد : سپس به سوى بيت الله رفتم و خوابيدم كه شخصى به خوابم آمد و گفت : « عمرهاى مقبول و حجّى مبرور » گويد : نزد ابن عباس آمدم و او را از آنچه ديده بودم آگاه ساختم و او گفت : « الله اكبر ! سنّت ابىالقاسم ( ص ) » « 3 »
هامش
( 1 ) . مراجعه كنيد : اسد الغابه ، ج 3 ص 161 - 163 .
( 2 ) . صحيح مسلم ، ص 885 ، حديث 145 .
( 3 ) . صحيح مسلم ، باب جواز العمره فى الشهر الحج ، حديث 204 ، ص 911 . صحيح بخارى ، ج 1 ص 190 . مسند احمد ، ج 1 ص 241 . سنن ابوداود ، كتاب المناسك ، باب 80 . سنن دارمى ، باب 41 ، و سنن بيهقى ، ج 5 ص 19 . و ابوحمزه نصر بن عمران ضبعى بصرى ساكن خراسان ر سال 128 وفات كرد . حديث او را همه صاحبان صحاح روايت كردهاند . ( تقريت التهذيب ، ج 2 ص 300 ) . .