بازگردانيد ؛ و فدك در طى حكومت عمربن عبدالعزيز در دست نوادگان فاطمه ( س ) بود . » « 1 »
پس از عمربن عبدالعزيز
پس از عمربن عبدالعزيز ، سخنى درباره « خمس » وجود ندارد . اما فدك ، ياقوت حموى و ابنابى الحديد گويند :
« يزيد بن عاتكه « 2 » [ / يزيدبن عبدالملك ] كه به حكومت رسيد ، آن را از نوادگان فاطمه بازستاند و دوباره در اختيار مروانيان قرار گرفت و آنها آن را دست به دست مىدادند تا خلافت را از كف دادند و پس از آنها ، ابوجعفر منصور ، پس از شورش نوادگان امام حسن ( ع ) ، آن را در اختيار گرفت و بعد ، مهدى پسر منصور آن را به اولاد فاطمه بازگردانيد و بعد ، موسى بن مهدى و هارون برادرش آن را بازستاندند و پيوسته در اختيار آنها بود تا مأمون به حكومت رسيد و آن را به فاطميان بازگردانيد .
هامش
( 1 ) . همان ، ج 4 ص 81 .
( 2 ) . يزيد بن عبدالملك مروان ، مادرش عاتكه دختر يزيدبن معاويه ، پس از عمربن عبدالعزيز به خلافترسيد و بنابر وصيّت برادرش سليمان بايد از سيره عمربن عبدالعزيز پيروى مىكرد كه اطرافيانش چهل نفر از شيوخ را نزد او آوردند تا گواهى دهند كه خلفا را حساب و كتاب و عذابى نباشد ؛ و چنان شد كه معشوقهاش به نام حبابه بر عزل و نصب واليان و ديگر امور حكومتى چيره گرديد . روزى كه سرمست و طربناك بود گفت : « رهايم كنيد تا به پرواز درآيم » كه معشوقهاش گفت : « اين امت را به كه وامىگذارى » گفت : « به تو ! » و هنگامى كه اين زن وفات كرد سه روز تمام جنازهاش را رها كرد تا بو افتاد و همواره او را مىبوئيد و مىبوسيد و گريه مىكرد و خود وى چند روز پس از او ، در سال 105 هجرى ، فوت كرد . گفته شده : « و از شدت عشق مرد و خليفهاى جز او كه در عشق مرده باشد سراغ ندارند . » مراجعه كنيد : فهرست اغانى . تاريخ ابناثير ، ج 5 ص 90 - 93 . تاريخ الخميس ، ج 2 ص 318 ، و مرآة الجنان ، ج 1 ص 224 - 225 . .