خلاصه آنكه ، روايات موجود در اين باب دالّ بر آن است كه مخاصمه فاطمه دختر رسول خدا ( ص ) با آنها دربارهى سه موضوع - به شرح زير - بود :
1 - دربارهى بخشود پيامبر ( ص ) به او :
رسول خدا ( ص ) پس از نزول آيه : ( وَ آتِ ذَا الْقُرْبى حَقَّه ) : « و حق خويشاوند را بپرداز » ، « 1 » « فدك » را به فاطمه ( س ) بخشيد ؛ و چون رحلت كرد ، هيئت حاكمه خلافت ، فدك و غير فدك را كه از رسول خدا ( ص ) بر جاى مانده بود ، مصادره كردند و فاطمه با آنها به مخاصمه برخاست و بر صحت تصرف خود يك مرد و يك زن را شاهد آورد كه : « پيامبر ( ص ) آن را در زمان حيات خود به دو بخشيده است » و آنها اين شهادت را نپذيرفتند و چنين عذر آوردند كه شهود از حدّ نصاب لازم برخوردار نيستند ؛ و از جمله دلايلى كه مىگويد « فدك » در تصرف فاطمه ( س ) بوده ، نامه امام على ( ع ) به « عثمان بن حنيف » « 2 » فرماندار بصره است كه فرموده :
« آرى ، همهى آنچه كه آسمان در سايهى خود گرفته « فدك » ى در دست ما بود ، كه گروهى بر آن بخل ورزيدند و گروهى ديگر [ / اهل البيت ( ع ) آن را سخاوتمندانه رها كردند ، و چه خوب داورى است خداوند ! » .
2 - دربارهى ميراث رسول خدا ( ص ) :
زمينهاى زير ماترك رسول خد ا ( ص ) بود :
1 - باغهاى هفتگانهاى كه « مخريق » به آن حضرت هديه كرده بود .
2 - بخشودههاى انصار مدينه شامل زمينهاى زراعى مرتفع .
هامش
( 1 ) . اسراء ، 26 .
( 2 ) . عثمان بن حنيف ، والى امام على ( ع ) در بصره بود كه طلحه و زبير به هنگام ورود بدانجا براى ترتيب دادن جنگ جمل ، او را بيرون راندند و در زمان معاويه در كوفه وفات كرد . .