ز - همچنين مراد از « حظّ الله » و « حظّ الرسول » كه در نامه آن حضرت به « حدس و لخم » آمده نيز « خمس » است كه فرموده : به كسانى از « حدس و لخم » كه اسلام آورند و نماز را برپاى دارند و زكات را بپردازند و « حظّ الله » - يعنى سهم خدا - و حظّ الرسول را ادا كنند و از مشركين جدا گردند ، اينان در پناه خدا و پناه محمّدند ؛ و هر كه از دينش رويگردان شود ، ذمّه خدا و ذمّه رسول از او برداشته است . . . » « 1 »
ح - و در آنچه كه براى « جنادهى ازدى » و قوم او و پيروانش نوشته كه : « مادامى كه نماز را برپاى دارند و زكات را بپردازند و خدا و رسول را اطاعت كنند و « خمس خدا » و سهم پيامبر را از « غنايم » ادا نمايند و از مشركان جدا شوند ، ذمّه خدا و ذمّه محمدبن عبدالله از آنِ ايشان خواهد بود » « 2 »
ط - و در آنچه كه براى « معاويةبن جرول طائى » نوشته كه : « براى كسى كه اسلام آورد و نماز را برپاى دارد و زكات را بپردازد و خدا و رسول را اطاعت كند و « خمس خدا » و سهم پيامبر را از « غنايم » ادا نمايد و از مشركان جدا شود و بر اسلام خود گواه بگيرد ، او ايمن به امان خدا و رسول است و آنچه در حال اسلام آوردن داشته از آنِ خود اوست . » . « 3 » و نامه ديگرى كه برا « جوين طائى » نوشته كه ممكن است همان نامه پيشين با اندكى اختلاف به روايتى ديگر باشد . « 4 »
ى - و آنچه كه براى « جهينةبن زيد » نوشته كه : « زير و روى آن سرزمين و
هامش
( 1 ) . طبقات ابنسعد ، ج 1 ص 266 . حدسبن اريش تيرهاى بزرگ از قبيله لخمِ قحطانى بودند كه نسب آنها در جمهره ابن حزم ، ص 423 ، آمده است .
( 2 ) . همان ، ج 1 ص 270 ، اسد الغابه ، ج 1 ص 300 ، شرح حال جناده ، و كنز العمال ، چاپ اول ، ج 5 ص 320 .
( 3 ) . همان ، ج 1 ص 269 .
( 4 ) . همان . .