تخطي إلى المحتوى الرئيسي

معالم المدرستين ( بازشناسى دو مكتب ) ( فارسى ) — صفحة 459

مساهمون:

ص٤٥٩
مردم ناخوشايند است . . . » « 1 » و از جمله مواردى كه ابن‌هشام از سيره ابن‌اسحاق حذف كرده « و يادآوريش براى مردم ناخوشايند بوده » خبر دعوت و فراخوانى رسول‌خدا از فرزندان عبدالمطلب است كه خداى متعال به او وحى فرمود : «
وَ أَنْذِرْ عَشِيرَتَكَ الْأَقْرَبِينَ
» : « و خويشاوندان نزديكت را بيم ده » خبرى كه « طبرى » در تاريخ با سند خود از ابن‌اسحاق روايت كند كه رسول‌خدا ( ص ) در دعوت و فراخوان فرزندان عبدالمطلب فرمود : « كداميك از شما مرا بر اين كار يارى مىكند تا برادر و « وصى » و خليفه من در ميانتان باشد ؟ » همه آن قوم او را بىپاسخ گذاشتند و على بن ابىطالب گفت : « من اى نبىّ خدا در اين كار يار تو خواهم بود » و پيامبر او را معرفى كرد و فرمود : « همانا اين برادر و « وصى » و خليفه من در ميان شماست ، از او بشنويد و اطاعت كنيد » . راوى گويد : آن قوم برخاستند و در حالى كه مىخنديدند به ابىطالب مىگفتند : « فرمانت داد تا گوش به فرمان و مطيع پسرت باشى ! » « 2 » ابن‌هشام اين خبر و خبرهاى بسيار ديگر را حذف نمود ؛ چون به نظر او يادآورى آنها براى آن مردم ، يعنى زورمداران هيئت حاكمه خلافت ، ناخوشايند
هامش
( 1 ) - ابن هشام ، ابومحمد عبدالملك‌بن هشام حميرى ، ابن‌خلكان درباره او گويد : « سيره رسول‌خداص ، جنگها و اقدامات را از ابن‌اسحاق گرفته و آن را تهذيب نمود . . . » و سيوطى در « بغية الوعاة » ص 315 گويد : « او مهذِّب سيره نبويّه است كه از زياد بكائى نديم ابن‌اسحاق شنيده و آن را تنقيح و پالايش كرده است . . . » و مقصود آنها از تهذيب و تنقيح و پالايش آن اين است كه او ، هر چه را كه در سيره ابن‌اسحاق مخالف سلطه حاكم بوده ، حذف كرده است . ابن‌هشام در سال 213 يا 218 ه - در مصر وفات كرد ؛ و بكائى ، زيادبن عبداللّه‌بن طفيل ، در سال 183 ه - وفات كرد ؛ و محمدابن اسحاق‌بن يسار مطلّبى اين سيره را به دستور منصور خليفه عباسى براى پسرش مهدى نوشت . مراجعه كنيد : مقدمه حسين هيكل بر سيره ابن‌هشام ، چاپ قاهره سال 1356 ه - ، كه هر چه در متن آورديم از اين چاپ است . ( 2 ) - تاريخ طبرى ، چاپ اول مصر ، ج 2 ص 216 - 217 ، كه ما فشرده آن را آورديم .