موطّا ، احمد در مسند ، و ديگران در ديگر كتب از « عبادهبن صامت » روايت كردهاند كه گفت : « با رسولخدا ( ص ) بيعت كرديم كه بشنويم و اطاعت كنيم : در [ سختى و آسانى ] خشنودى و ناخشنودى ، و اينكه در « اين أمر » با اهل او منازعه و ستيز ننماييم . . . » « 1 »
و اين عباده يكى از دوازده نفر « نقبا » و مهتران انصار در هنگام « بيعتِ عقبه كبرى » « 2 » بود ؛ آنگاه كه پيامبر ( ص ) به گروه هفتاد و چند نفرى انصار كه با او بيعت كردند فرمود : « دوازده نفر نقيب و رئيس قوم و قبيله را به من معرفى نمائيد » و آنها دوازده نفر نقيب را برگزيدند و رسولخدا ( ص ) به نقبا فرمود : « شما كفيل و ضامن قوم خود و وابستههاى آنان باشيد ، همانند كفالت حواريون براى عيسىبن مريم ( ع ) . . . » « 3 »
آرى ، عبادهبن صامت كه يكى از نقباى دوازدهگانه بود ، يكى از شروط بندهاى بيعت را چنين روايت مىكند كه : « در « اين امر » با اهل او منازعه و ستيز ننمايند » .
* * * و مراد رسولخدا ( ص ) از « اين امر » كه در اين حديث صحيح آمده و به موضوع بيعت گرفتن از هفتاد و دو مرد و دو زن اشاره دارد و اينكه : « در اين امر با اهل او منازعه ننمايند » ، مراد او همان « امر » ى است كه در سقيفه بنىساعده « 4 » بر
هامش
( 1 ) - صحيح بخارى ، كتاب الاحكام ، ج 4 ص 163 . عبارت : العسر و اليسر : سختى و آسانى در صحيح مسلم كتاب الاماره حديث 41 و 42 ، است . سنن نسائى كتاب البيعه ، باب البيعة . سنن ابنماجه ، كتاب الجهاد ، حديث 2866 . موطّأ مالك ، كتاب الجهاد باب الترغيب فى الجهاد ، حديث 5 . مسند احمد ، ج 5 ص 314 و 316 و 319 و 321 و ج 4 ص 411 . سير اعلام النبلاء ، شرح حال عباده ، ج 2 ص 3 و تهذيب ابنعساكر ، ج 7 ص 207 - 219 .
( 2 ) - مراجعه كنيد : شرح حال عباده در استيعاب ، ج 2 ص 412 و اسدالغابه ، ج 3 ص 106 - 107 .
( 3 ) - تاريخ طبرى ، چاپ اروپا ، ج 1 ص 1221 .
( 4 ) - مراجعه كنيد : فصل سقيفه و بيعت ابوبكر ، و نزاع قبيلگى انصار و مهاجران در ابتداى همين كتاب .