بيست بود ، نخست به دعوت بنو هاشم اقدام كرد و سپس ترتيب نزديكى به رسول الله ( ص ) را ملحوظ داشت . اگر جمعى از لحاظ قرابت يكسان بودند اهل سابقه را مقدم شمرد « 1 » . آنگاه به انصار رسيد و گفتند از كه آغاز كنيم ؟ گفت : از كسان سعد بن معاذ اشهلى از قوم اوس و سپس به ترتيب قرابت به وى . عمر براى اهل ديوان « 2 » عطايائى تعيين كرد و در اين مورد نيز آنان را كه سابقه انجام كارها و شركت در جنگها داشتند مقدم شمرد . ابو بكر در تقسيم اموال با همگان به مساوات رفتار مىكرد . و چون اين مطلب را به عمر گفتند ، گفت : من كسى را كه با رسول الله ( ص ) جنگيده با كسى كه با وى همرزم بوده در يك رديف نمىگيرم . پس ، از مهاجران و انصارى كه در جنگ بدر شركت كرده بودند آغاز كرد و براى هر يك سالانه پنجهزار درهم مقرر داشت و از اين بابت حليفان و موالى ايشان را با خودشان برابر قرار داد . سپس كسانى را كه اسلامشان همپايه اسلام اهل بدر بود و نيز مهاجران حبشه را كه در جنگ احد شركت جسته بودند هر يك چهار هزار درهم مقرر داشت . براى پسران اهل بدر هر يك دو هزار تعيين كرد جز حسن و حسين كه به سبب قرابتشان به رسول الله ( ص ) فريضهء آنان را همانند پدرشان قرار داد و براى هر يك پنجهزار معين كرد و نيز براى عباس بن عبد المطلب به سبب نزديكيش با رسول الله ( ص ) پنجهزار مقرر داشت . به قولى فرض عباس را هفت هزار درهم معين كرد . به قولى ديگر ، عمر احدى را بر اهل بدر مرجح نداشت جز همسران پيامبر ( ص ) كه براى هر يك دوازده هزار بر قرار كرد
هامش
( 1 ) . يعنى كسانى كه پيشتر مسلمان شدهاند .
( 2 ) . كسانى كه نامهايشان را در ديوان ثبت مىكنند و مقررى در حق ايشان بر قرار مىنمايند .