او در اين كار اهمال مىورزيد و از انجام دادنش امتناع مىكرد .
چون ابن عامر به خراسان رفت و زياد را به جاى خود معين كرد وى آنچه را ابو موسى كنده بود به حال خود نهاد و نهر را از نقطهيى كه با خاك پوشيده شده بود ادامه داد تا به بصره رسيد و عبد الرحمن بن ابى بكره را بر اين كار بگمارد . وقتى كه عبد الرحمن آب را گشود اسب وى شروع بدويدن كرد زيرا كه نزديك بود آب از او پيشى گيرد . آنگاه ابن عامر از خراسان بيامد و بر زياد خشم گرفت و گفت : تو خواستى شهرت اين نهر را خود به تنهايى و بىمشاركت من ببرى . به اين سبب ميان آن دو تا زمان مرگ جدائى افتاد و به همين خاطر ميان فرزندانشان نيز نقار بود . يونس بن حبيب نحوى گويد : من ميان آل زياد و آل ابن عامر بىمهرى ديدم .
اثرم از ابو عبيد روايت كرد كه ابو موسى اشعرى نهر ابله را از موضع اجانه تا بصره ادامه داد و پيش از آن مردم از مكانى آب مىخوردند كه به نام دير قاووس خوانده مىشد و دهانهاش در دجله چهار فرسنگ بالاتر از ابله بود و در شورهزار جريان داشت و اطراف آن زراعتى نبود و باد آن را مىپوشانيد . گويد : چون زياد پس از اصلاح نهر ابله ، فيض بصره را حفر كرد ، ابن عامر از خراسان بيامد و او را ملامت كرد و گفت : خواستى تا شهرت و ياد اين نهر را از آن خود سازى . پس ميان آن دو و خاندانشان به خاطر همين مطلب جدائى افتاد . ابو عبيده گويد : زياد فيض را از نزديك خانهء فيل آزاد كرده و حاجب خود تا محل جسر بكند .
محمد بن سعد از واقدى و ديگران روايت كرد كه عمر بن خطاب به ابو موسى دستور داد تا نهر ديگرى را بكند و اين كار را به دست معقل بن يسار مزنى انجام دهد . اين نهر به نام معقل خوانده شد .
واقدى گويد : معقل زمانى كه عبيد الله بن زياد از سوى معاويه بر بصره ولايت داشت در آن شهر وفات يافت . وليد بن هشام قحذمى و
فتوح البلدان ( فارسى ) — صفحة 501
مساهمون: أحمد بن يحيى بن جابر ( البلاذري )
ص٥٠١