قحذمى و ديگران گويند : نخستين حمامى كه در بصره ساخته شد حمام عبد الله بن عثمان بن ابى العاصى ثقفى بود و آن در محل بستان سفيان بن معاويه در خريبه و نزديك قصر عيسى بن جعفر قرار داشت . دومين گرمابه حمام فيل آزاد كردهء زياد ، و سومين آنها حمام مسلم بن ابى بكره در بلال آباد بود كه سپس از آن عمرو بن مسلم باهلى شد . بصره دوران زيادى را گذرانيد و جز اين سه حمامى نداشت .
مدائنى با من حكايت كرد كه ابو بكره به پسرش مسلم گفت :
اى فرزند به خدا كه تو را بينم بر وظيفهيى گمارده نيستى لكن عوايدت از برادرانت كمتر نيست . گفت : اگر سخن مرا پوشيده دارى به تو باز گويم . گفت : چنان باشد . گفت : من از اين گرمابهام هر روز هزار درهم و گندم بسيار عايدى دارم . سپس مسلم بيمار شد و به برادرش عبد الرحمن بن ابى بكره وصيت كرد و او را از درآمد حمام آگاه ساخت . او اين راز را فاش كرد و از حكومت اجازهء ساختن حمام طلبيد و گرمابهها را در بصره جز به اذن واليان نمىساختند . والى به وى اجازت داد . سپس عبيد الله بن ابى بكره اجازت خواست و او را نيز اذن داد . حكم بن عاصى اجازه خواست و به او اذن داد . سياه اسوارى اذن طلبيد و به او اجازه داده شد .
حصين بن ابى الحر عنبرى اجازه خواست و به او اجازه داده شد .
ريطه دختر زياد اذن خواست و به او نيز اذن داده شد . لبابه دختر اوفى جرشى اذن طلبيد و به او اجازهء ساختن دو حمام داده شد يكى در ناحيه اصحاب القباء و ديگر در منطقهء بنو سعد . منجاب بن راشد ضبى اجازه خواست كه او نيز مأذون گرديد . آنگاه مسلم بن ابى بكره از بيمارى بهبود يافت . و آن زمان درآمد حمام وى از ميان رفته بود . پس همواره به عبد الرحمن لعن مىكرد و مىگفت : از اين
فتوح البلدان ( فارسى ) — صفحة 495
مساهمون: أحمد بن يحيى بن جابر ( البلاذري )
ص٤٩٥