بر آنچه دربارهء شما كردم سزاواريد . گويند ابن بديل همه جاى اصبهان از دشت و كوه برفت و بر آن چيره شد و از لحاظ خراج همان رفتارى را كه با اهل اهواز داشت با ايشان نيز در پيش گرفت . و گويند كه فتح اصبهان و اراضى آن در يكى از دو سال بيست و سه يا بيست و چهار انجام شد .
روايت شده است كه عمر بن خطاب عبد الله بن بديل را با سپاهى گسيل داشت و او به ابو موسى رسيد كه قم و كاشان را فتح كرده بود و جميعا به غزاى اصبهان رفتند . بر مقدمهء سپاه ابو موسى اشعرى احنف بن قيس فرماندهى داشت . آنان يهوديه را به شرحى كه گفتيم گشودند و سپس ابن بديل جى را فتح كرد و همگى به ارض اصبهان تاخته بر آن غلبه يافتند . درستترين خبرها آن است كه ابو موسى قم و كاشان و عبد الله بن بديل جى و يهوديه را فتح كردند .
ابو حسان زيادى به نقل از مردى از طايفهء ثقيف با من حكايت كرد كه مشهد عثمان بن عاصى ثقفى در اصبهان است .
محمد بن يحيى تميمى از شيوخ خويش مرا نقل كرد كه گروهى از اشراف اهل اصبهان در جفرباد از رستاق ثيمرهء بزرگ در بهجاورسان و نيز در دژ معروف به ماربين معقلهائى « 1 » دارند . ايشان پس از فتح جى از در فرمانبردارى درآمدند بر اين قرار كه خراج دهند و چون از دادن جزيه اكراه داشتند مسلمان شدند .
كلبى و ابو يقظان گويند كه در ايام مروان ، هذيل بن قيس عنبرى والى اصبهان شد و از آن زمان عنبريان به اصبهان رفتند . گويند كه جد ابو دلف به كار عطرسازى و شيردوشى اشتغال داشت . ابو دلف قاسم بن عيسى بن ادريس بن معقل عجلى است . جد وى با جمعى از كسان خود به جبل آمد و در قريهاى از قراى همدان كه مس ناميده
هامش
( 1 ) . مكان مستحكم و پناهگاه .