خود بدى نبيند .
از آن حضرت است كه پيغمبر ( ص ) فرمود : هر كه پيش از خود عطسه كن حمد گويد از درد دندان و پهلو در امان باشد .
از امام صادق ( ع ) كه چون عطسه كند و گويد :
الحمد لله
دو فرشته گماشته بر او گويند
رَبِّ الْعالَمِينَ لا شَرِيكَ لَهُ
، و اگر آن را هم خودش گويد دو فرشته گويند و صلوات خدا بر محمد و اگر آن را هم گويد آن دو گويند
و على آل محمد
، و اگر آن را هم گويد دو فرشته گويند
رحمك الله
( رحمت خدا بر تو ) .
و امير مؤمنان ( ع ) فرمود در خبرى طولانى چون يكى از شماها عطسه زد او را خوشامد گوئيد و اگر گفت
يرحمكم الله
بگوئيد : خدا شما را بيامرزد و رحمت كند زيرا خدا فرموده ( 68 سوره النساء ) و چون خوشامدتان گفتند به نحوى با بهتر از آن پاسخ دهيد يا همان را جواب گوئيد .
و از عبد الله بن ابى يعفور كه در مجلس امام صادق ( ع ) بودم و چون مردى در آن عطسه ميزد آن حضرت ميفرمود :
رحمك الله
و ديگران آمين ميگفتند و خود آن حضرت عطسه زد و حاضران شرم كردم و خوب پاسخ ندادند و فرمود : بگوئيد خدا نامت را بالا برد .
و در روايت ديگرى از آنان ( ع ) كه چون كسى عطسه زد سزاست كه انگشت سبابه را سر بينى نهد و گويد :
الحمد لله رب العالمين و صلى الله على محمد و آله الطاهرين
و بينيم براى خدا بر خاك باد خوار و زبون نه روگردان و نه نه افسوس خور و چون ديگر عطسه زند به او گويد
يرحمك الله
يك بار تا سه بار و اگر از سه بار بيشتر عطسه زند به او گويد خدا تو را شفا دهد ، در برابر مرد مؤمن گويد
يرحمك الله
و در برابر زن گويد
عافاك الله
و اگر كودك است گويد : خدا بزرگت كند و براى بيمار گويد :
شفاك الله
و اگر كافر ذمى باشد گويد
هداك الله
و براى پيغمبر و امام گويد :
صلى الله عليك
و در جواب تسميت ديگرى گويد :
يغفر الله لنا ربكم .
و در روايت ابى بصير است كه امام صادق ( ع ) فرمود : عطسه صاحبش را در امان دارد از پنج چيز كه اول آنها خوره است و دوم باد پليدى كه در سر و رو درگيرد و سوم از آب آوردن چشم و چهارم از بند آمدن سوراخهاى بينى و پنجم از روئيدن مو در چشم ، فرمود : اگر خواهى كم عطسه كنى روغن مرزنجوش در بينى كش ، گفتم چه اندازه ؟ فرمود يك دانگ و من پنج روز عمل كردم و كثرت عطسه از من رفت .
و از آن حضرت است ( ع ) كه عطسه در بيمارى امان از مرگ است در آن مرض ، و فرمود :
خميازه از شيطانست و عطسه از خدا عز و جل .