و چون برادرت عطسه زند به او بگو
يرحمك الله
، و چون او تو را چنين گويد در جوابش بگو : خدا ما را و تو را بيامرزد اين جواب تا دو و سه بار عطسه است و اگر بر آن فزود بگو :
خدا تو را شفا دهد ، زيرا كه آن براى درد است و براى بيمارى در سر و مغز او ، و هر كه عطسه زند و كسى به او تحيت و تسميت نگويد ، هفتاد هزار فرشته به او گويند پس تسميت گو به برادرت چون شنيدى گويد حمد خدا و صلوات بر پيغمبر را ( ص ) و اگر شنواى آن نيست به او بگو و چون عطسهاى شنيدى خدا را حمد كن گرچه در نماز باشى يا ميان تو و عطسه زن زمين يا دريا فاصله باشد و هر كه پيش از خود عطسه كن خدا را حمد گويد از سر درد در امان باشد ، و چون تسميت گوئى بگو :
يرحمك الله
و به منافق بگو :
يرحمك الله
به قصد فرشتههاى گماشته بر او و بزن مگو
عافاك الله
، و به بيمار بگو خدا شفايت دهد و بغمين بگو : خدا شادت كند ، و به كودك بگو خدا بزرگت كند ، و بكافر بگو : خدا هدايتت كند ، و به امام مسلمين بگو :
صلى الله عليك .
و روايت داريم كه امير مؤمنان در عطسه رسول خدا ( ص ) به آن حضرت مىگفت خدا نامت را بلند بكند و كرد .
و پيغمبر در عطسه زدن على ( ع ) به او ميفرمود : خدا مقامت را بلند كند و كرد .
و اگر در نماز عطسه زنى يا آن را بشنوى خدا را حمد كن در هر حال باشى و صلوات بر پيغمبر و آلش فرست .
باب صد و چهارم در باره آروغ زدن و آب بينى و دهان
اخبار باب
1 - قرب الاسناد : تا رسول خدا ( ص ) فرمود : چون يكى از شما آروغ زند سر بر آسمان نباشد و نه چون آب دهان بدر كند ، و آروغ زدن نعمتى است از خدا عز و جل پس هر كه آروغ زند خدا را حمد گويد .
2 - خصال : در اربعمائه امير مؤمنان ( ع ) فرمود : مؤمن رو به قبله تف نكند و اگر كرد از خدا عز و جل آمرزشخواهد از آن .
3 - محاسن : تا رسول خدا ( ص ) كه فرمود سر به آسمان آروغ نزنيد .
4 - همان : تا رسول خدا ( ص ) كه هر كدامتان در دنيا آروغ درازترى دارد در قيامت گرسنگى درازترى دارد .
و در حديث ديگرى رسول خدا ( ص ) كه شنيد مردى آروغ مىزند فرمود : به او كه اى بنده