خواب و بيدارى
سالك در آغاز سلوك دست از خواب مىكشد و به اختيار خود نمىخوابد تا اين كه رقباى رحمت او را به بستر خواب مىبرند و او درحالىكه پهلو بر بستر نهاده بيدار است و يا خود را درحالىكه در سجود است بيدار مشاهده مىكند پس هرگاه انتباهى براى او ايجاد شود و او در حالى باشد كه پهلوى چپ بر بستر نهاده بهتر از كسى است كه به اختيار خود خوابيده است و شكى نيست جانب راست بهتر از چپ و حالت سجود از همه حالات بهتر و ارزندهتر است .
اينگونه سوانح از آن جهت است كه نفس آلودهى به خاك است و خاك هم به حكم سنخيت طالب خاك است و هرگاه از بند خاك رهائى يابد حال او چنانست كه در فراز پيش از اين اشاره نموديم .
خواب اختيارى
سالك در اواسط سلوك يعنى در ميانگين آغاز و انجام نمىخوابد و پهلو بر بستر نمىنهد و هرگاه به اختيار خود بخوابد لشكرهاى ذكر از همه طرف ويژه از جانب فوقانى اطراف او را احاطه مىكنند و او صداى آنها را مانند صداى زنبور عسل و يا