واسطهء آن ، اخلاق و روشهاى پسنديده را درك كنند و به وسيلهء راهنمايى انبيا و كتابهاى آسمانى ، به انجام اعمال و اخلاق نيكو امر كرده تا آنان اعمال و سنتهاى نيكو را در زندگى خود به كار بندند و به سبب اين كار ، در دنيا و آخرت ، سعادتمند و رستگار گردند .
( 1 ) بنا بر اين ، اگر بندگانش عقل و فكر را به كار بسته و به فرامين پروردگار گوش فرا دهند ، خداوند آنان را به امدادهاى غيبى يارى نموده و وسايل پيروى هر چه بيشتر از حق و انجام عمل نيكو را فراوان در اختيارشان قرار مىدهد . ولى اگر آنان از عقل و منطق پيروى نكرده و به دستورات الهى گوش فرا ندهند ، وضع تغيير كرده و خداوند توفيق و امداد غيبى خود را از آنان دريغ كرده و عذاب و عقوبت خود را بر آنان نازل مىكند و اين دو روش مختلف و متفاوت در عمل ، همان چيزى است كه « مصلحت » آن را اقتضا كرده ، در اين دو روش مختلف از نظر عقل و منطق ، هيچ گونه تناقضى وجود ندارد .
مگر نه اين است كه خداوند همواره بندگان خود را دعوت كرده كه به وجود او اقرار نموده و به يگانگى او و نبوت پيامبرانش ايمان آورند ، كارى كه بدون ترديد بر پايهء مصلحت بندگان انجام داده است و در عين حال صريحا اعلام فرموده كه اگر بندگانش به خاطر ترس از خطر و حفظ خونشان مجبور شوند كلمات كفرآميز بر زبان جارى كرده و يا رسالت پيغمبران را انكار كنند ، هيچ گناهى انجام ندادهاند ، بلكه عين صواب كرده و بدون شك مصلحت آنان در گفتن همين كلمات كفرآميز نهفته خواهد بود . و آشكار است كه اين تغيير مصلحت به تغيير احوال و روش بندگان بستگى دارد و
الفصول العشرة في الغيبة ( ده انتقاد و پاسخ پيرامون غيبت امام مهدى عج ) ( فارسي ) — صفحة 91
مساهمون: الشيخ المفيد
ص٩١