عقوبت و كيفر دادن به هنگام تسلّط خشم آن را به تأخير اندازد ، ولى در مورد پاداش احسان و نيكى ، شتاب كند به خاطر آنكه فرصت توانايى را غنيمت بشمارد .
1682 / 23 -
أحزم النّاس رأيا من أنجز وعده و لم يؤخّر عمل يومه لغده .
2 / 472 دور انديشترين مردم كسى است كه به وعدهء خود عمل كند ، و كار امروز را به فردا نيندازد .
1683 / 24 -
أحزم النّاس من استهان بأمر دنياه . 2 / 416 دور انديشترين مردم كسى است كه كار دنياى خود را آسان بگيرد .
1684 / 25 -
أحزم النّاس من توهّم العجز لفرط استظهاره . 2 / 455 دور انديشترين مردم كسى است كه با داشتن پشتيبان و مدد كار بسيار ، باز هم احتمال و توهّم ناتوانى را مدّ نظر داشته باشد .
1685 / 26 -
أحزم النّاس من كان الصّبر و النّظر فى العواقب شعاره و دثاره .
2 / 455 دور انديشترين مردم كسى است كه بردبارى و عاقبت نگرى در كارها ، جامهء زيرين و رويين او ( يعنى ملازم او ) باشد .
1686 / 27 -
إنّما الحزم طاعة اللَّه و معصية النّفس . 3 / 74 به راستى كه دور انديشى همانا پيروى و اطاعت خدا و نافرمانى نفس ( سركش است )
1687 / 28 -
إنّما الحازم من كان بنفسه كلّ شغله ، و لدينه كلّ همّه ، و لآخرته كلّ جدّه . 3 / 87 به راستى دور انديش كسى است كه همه سرگرمىاش به خودش باشد ( و به ديگران نپردازد ) « 1 » و همهء اندوهش براى دين و آيينش باشد ، و همهء تلاش و
هامش
( 1 ) - يعنى به جاى اينكه سرگرم عيب ديگران بشود به عيبهاى خود بپردازد و در صدد اصلاح آنها بر آيد ، چنانچه در روايات زيادى از خود امير المؤمنين عليه السّلام و ائمه معصومين عليهم السّلام به اين مضمون نقل شده كه فرمودهاند : « طوبى لمن شغله عيبه عن عيوب النّاس » خوشا به حال كسى كه عيب خود ، او را از عيب ديگران سرگرم سازد .