روزگار خود ( و مردم آن )
1675 / 16 -
الحزم تجرّع الغصّة حتّى تمكن الفرصة . 2 / 41 دور انديشى فرو خوردن اندوه گلوگير و غصه است ، تا آنگاه كه فرصت به دست آيد . « 1 »
1676 / 17 -
الحازم من لا يشغله النّعمة عن العمل للعاقبة . 2 / 70 دور انديش كسى است كه نعمت خداوند او را از عمل براى آخرت سرگرم نسازد .
1677 / 18 -
الحزم النّظر فى العواقب و مشاورة ذوى العقول . 2 / 80 دور انديشى نظر افكندن به عاقبت و سرانجام كارها ، و مشاوره ( و رايزنى ) با خردمندان است .
1678 / 19 -
الحازم من جاد بما فى يده و لم يؤخّر عمل يومه إلى غده . 2 / 81 دور انديش كسى است كه بخشش كند بدانچه در دست او است ، و كار امروز را به فردا نيندازد .
1679 / 20 -
الحازم من تخيّر لخلّته فإنّ المرء يوزن بخليله . 2 / 114 دور انديش كسى است كه براى دوستى خود ، انتخاب كند ( و بدون تأمّل و دقت كسى را به دوستى نگيرد ) زيرا انسان به دوست خود سنجيده شود .
1680 / 21 -
الحازم من شكر النّعمة مقبلة و صبر عنها و سلاها مولّية مدبرة .
2 / 142 دور انديش كسى است كه چون نعمت رو آورد ، شكر آن را به جاى آرد ، و چون برگردد و پشت كند صبر كند و آن را فراموش كند ( و فكر خود را بيهوده به نعمت از دست رفته مشغول نكند ) .
1681 / 22 -
الحازم من يؤخّر العقوبة فى سلطان الغضب ، و يعجّل مكافاة الإحسان اغتناما لفرصة الإمكان .
2 / 158 دور انديش كسى است كه در مورد
هامش
( 1 ) - شارح ( ره ) در شرح اين كلام فرموده : يعنى هر گاه كسى خواهد كه تلافى و تدارك ايذائى كه از كسى به او رسيده باشد بكند ، دور انديشى اين است كه تعجيل در آن نكند بلكه غصّه آن را بياشامد تا وقتى كه فرصت ممكن شود و استعداد آن باشد .