1666 / 7 -
الحزم بإجالة الرّأى . 1 / 269 دور انديشى به جولان دادن رأى و انديشه ( و تفكّر و تأمّل ) در كارهاست .
1667 / 8 -
الحزم شدّة الاستظهار . 1 / 277 دور انديشى ، در كارها پشت خود را به سختى محكم كردن ( و به شدت احتياط نمودن ) است .
1668 / 9 -
الحزم و الفضيلة فى الصّبر .
1 / 328 دور انديشى و فضيلت انسان ، در صبر و بردبارى است .
1669 / 10 -
الحازم من كفّ أذاه . 1 / 331 دور انديش كسى است كه آزار خود را نگهدارد ( و مردم آزارى نكند ) .
1670 / 11 -
الحزم حفظ ما كلّفت و ترك ما كفيت . 1 / 386 دور انديشى آن است كه آنچه را بدان مكلف گشتهاى نگهدارى ، و آنچه را كفايت شدهاى واگذارى . « 1 »
1671 / 12 -
الحازم من ترك الدّنيا للآخرة .
1 / 385 دور انديش كسى است كه دنيا را به خاطر آخرت واگذارد .
1672 / 13 -
الحازم من تجنّب التّبذير و عاف السّرف . 1 / 389 دور انديش كسى است كه از ولخرجى و تبذير بپرهيزد ، و اسرافكارى را خوش ندارد .
1673 / 14 -
الطّمأنينة قبل الخبرة خلاف الحزم . 1 / 391 اطمينان پيدا كردن پيش از آزمايش ، بر خلاف دور انديشى است .
1674 / 15 -
الحازم من دارى زمانه . 2 / 8 دور انديشى كسى است كه مدارا كند با
هامش
( 1 ) - شارح ( ره ) گويد : آنچه تكليف بدان شدهاى يعنى طاعات و عبادات و ترك آنچه كفايت كرده شدهاى يعنى ديگرى متكفل و ضامن آن شده و مؤونت و زحمت آن را از گردن تو انداخته ، يعنى روزى كه حق تعالى ضامن آن شد ( پايان ) و البته اگر اين معنى صحيح باشد منظور اين نيست كه يكسره تحصيل روزى را رها كنى و واگذارى و به انجام تكاليف دينى بپردازى ، كه اين كار نيز در اسلام مذموم است ، بلكه منظور آن است كه به مقدار كفاف و گذران زندگى و كسب و كار مشروع در همين حدّ اكتفا كنى و فكر و انديشهء خود را در نگهدارى و عمل به تكاليف الهى به كار اندازى .