جواب :
بعضي گفتهاند كه : مراد از « سنتين » بر سبيل مجاز دو مرتبه است ، يعنى مرتبهء وجوب ذاتي وقدم ذاتي ، يا مرتبهء إلهيّت ومرتبهء علّيّت .
ودر نظر قاصر احتمال مىرود كه بر سبيل « 1 » تجوّز مرتبهء الهيّت ونبوّت باشد ، يا آنكه مراد از « سنه » معنى حقيقي باشد وهمچنين مراد از ربّ پرورنده ومربّى باشد ، چنانكه در سورهء يوسف عليه السّلام فرموده :
ارْجِعْ إِلى رَبِّكَ
« 2 » ومراد از آن عزيز مصر است ، ودر اينجا مراد از آن ؛ حضرت رسول صلّى اللّه عليه وآله وسلّم باشد كه مربّى حضرت أمير عليه السّلام بود ، وآن حضرت اين كلام را قبل از رسيدن عمرش به مقدار عمر حضرت رسول صلّى اللّه عليه وآله وسلّم به دو سال ؛ فرموده باشد .
مشهور واظهر آن است كه : هر يك از آن دو حضرت شصت وسه سال عمر نمودهاند « 3 » ، واللّه العالم .
سؤال ثب [ 502 ] :
از حضرت أمير عليه السّلام مشهور است كه فرمود : « من طال هن أبيه فقد تمنطق به » « 4 » چه معنى دارد ؟
جواب :
اظهر توجيهاتش آن است كه « هن » عبارت است از ذكر ، وطولش كناية است از كثرت أولاد ، و « تمنطق » كه عبارت از پوشيدن وبستن كمربند است ، كناية است از قوّت يافتن يعنى قوّت به كثرت برادران به هم مىرسد . وبعضي گفتهاند كه : مراد آن است كه : هر كس كه در جائى قبايح پدرش را بسيار شنيد كمر از براي دفع آنها خواهد بست « 5 » ، ودر اين توجيه تقدير مضاف بايد نمود و « باء » را به معنى « لام » يا تضمين معنى تلبّس بايد كرد ، وبه هر تقدير توجيه اوّل بهتر است ، واللّه العالم .
هامش
( 1 ) ه : تقدير .
( 2 ) يوسف ( 12 ) : 50 .
( 3 ) بحار الأنوار : 22 / 503 و 42 / 200 و 201 .
( 4 ) قاموس المحيط : 3 / 295 ، لسان العرب : 10 / 355 ( با اندكى اختلاف ) .
( 5 ) مشكلات العلوم : 44 .