مال أو نباشد بلكه بر ملكيّت زيد باقي باشد ، وبه مجرّد حواله برائت ذمّه حاصل نمىشود هرچند كه فقير قبول كند ، بلكه بعد از آنكه به نيّت خمس يا زكات - مثلا - به قبض فقير ، يا وكيلش برسد برائت « 1 » حاصل مىگردد .
شهرت مثبت سيادت مىشود « 2 » هرگاه قادح معتبرى در برابر نباشد ، وشهادت همسايه هرگاه عادل باشد اعتبار دارد .
سؤال شما [ 341 ] :
ضعيفهاى فوت شده از سر شوهر وبرادر وهمشيره كه ديگر غير اينها وارثى ندارد ، آيا مال أو - از مهريه ونقد وجنس وزمين - ميان ايشان به چه نحو تقسيم مىشود ؟
جواب :
نصف مجموع تركه به شوهرش مىرسد ونصف ديگر به برادر وخواهرش مىرسد ، پس اگر آنها از پدر ومادر ميّت باشند نصفه را بالمثالثه تقسيم مىكنند ، ومجموع تركه را شش حصّه مىكنند ، سه به شوهر ودو به برادر ويك به خواهر مىدهند ، وهمچنين هرگاه از پدر به تنهائى باشند ، واگر از مادر به تنهائى باشند نصفه را بالسوية قسمت مىكنند ، واگر يكى از مادر به تنهائى وديگرى از پدر مادرى باشند ، يك حصه به مادرى مىرسد هرچند كه برادر باشد ، ودو حصه به آن ديگرى هرچند كه خواهر باشد ، واگر يكى پدر مادرى وديگرى پدرى به تنهائى باشد تمام نصفه به پدر مادرى مىرسد وبه پدرى تنهائى چيزى نمىرسد .
سؤال شمب [ 342 ] :
شخصي گوسفند وأسب وملك وغيره خريدارى نمايد به وجهي كه خمس وزكات آن را نداده باشد ، چه حكم دارد ؟
جواب :
هرگاه آن وجه وجهي باشد كه خمس وزكات به آن تعلق گرفته باشد در باب خمس بايد أكثر الامرين را از خمس وجه يا خمس أشياء مذكوره
هامش
( 1 ) ه : برائت ذمة .
( 2 ) ه : مىگردد .