107 / 5 در تهذيب « على تزكية الحق » است / نگر : تهذيب الأحكام ، حقّقه : السّيد حسن الموسوى الخرسان ، ج 6 ، ص 27 .
107 / 7 بخوانند / مرعشى : « بدانند » ؛ متن مطابق اعظم است .
109 / 11 زوره اى / مرعشى : « ذوره » ؛ اعظم : « روزهء » .
ق ( ص 113 ) و ن ( ص 87 ) : « كتب الله له بكلّ [ ن : لكلّ ] نظرة زورة » .
109 / 11 تفسير « زوره » / مرعشى : « تفسير ذوره » ؛ اعظم : « تفسير روزه » .
علَّامهء مجلسى ( ره ) در بحار مطلبى از كامل الزيارات نقل كردهاند و در اواخر آن مىخوانيم : « الزورة حجّة و عمرة » ( بحار الأنوار ، ج 98 ، ص 365 ) .
110 / 21 حمزة بن الحسن اصفهانى / حمزة بن حسن اصفهانى ، مورّخ و اديب نامور سپاهانى است ، زاده به سال 280 ه . ق . يا در حوالى آن و در گذشته به سال 360 ه . ق . يا پيش از آن - چنان كه 350 ه . ق . هم گفته شده است .
بارها به بغداد رفت و گفتهاند كه « مؤدّب » بود . آثار فراوانى تصنيف و تأليف كرده و قفطى مىگويد : « و لكثرة تصانيفه و خوضه في كلّ نوع من أنواع العلم سمّاه جهلة أصبهان :
بائع الهذيان ! « حمزه گرايشهاى شعوبى داشته ؛ گلدزيهر ، بر خلاف بروكلمان ، او را شعوبى شمرده است و ديگران هم بر اين گرايش وى تأكيد كردهاند .
وى ، كتاب الخصائص و الموازنة بين العربية و الفارسية را براى عضد الدّولهء بويهى تصنيف نموده و در آن سخت از فارسى جانبدارى كرد . دستنوشتى از اين اثر در كتابخانهء خديوى هست .
شايد گرايش وى به روايت و گزيده سازى سرودههاى ابو نواس هم با گرايشهاى شعوبىاش بىپيوند نباشد . در موزهء آسيائى سن پطرزبورگ دستنوشتى از تأليفات حمزه هست كه مختاراتى از شعر ابو نواس در بر دارد و آغاز آن چنين است : « كتب حمزة بن الحسن الاصفهانى إلى بعض رؤساء بلده : سألت - أطال الله عمرك - أن أصرف لك عنايتى إلى
فرحة الغري ( فارسي ) — صفحة 166
مساهمون: السيد عبد الكريم بن طاووس
ص١٦٦