للعالم توبة ، و كانت للجاهل توبة » « همين كه نفس و جان به اينجا رسيد - و اشاره به گلوى خود نمود - براى عالم توبه نباشد ، و براى جاهل توبه هست » . و فرمود : « آدم عليه السّلام عرض كرد : پروردگارا شيطان را بر من مسلَّط ساختى ، و او را همچون خون ( كه در رگهايم جريان دارد ) در من جاى دادى ، براى من هم چيزى مقرّر فرما ، خطاب رسيد : اى آدم براى تو اين را قرار دادم كه : هر يك از فرزندانت كه آهنگ گناهى كند و مرتكب آن نشود چيزى بر او نوشته نشود ، و چون مرتكب شد يك گناه بر او نوشته شود ، و اگر قصد كار نيكى كند و آن را انجام ندهد يك حسنه براى او نوشته شود ، و اگر انجام دهد ده حسنه برايش نوشته شود ، عرض كرد : پروردگارا بيفزا ، فرمود : برايت مقرّر ساختم كه هر يك از فرزندانت كه گناهى كند سپس آمرزش خواهد او را بيامرزم ، عرض كرد : پروردگارا بيفزا ، فرمود : براى ايشان توبه را قرار دادم ، و توبه را براى آنها گسترش دادم تا نفس به گلوگاه رسد ، عرض كرد : پروردگارا مرا بس است » . و امام صادق عليه السّلام فرمود : « مردى گناه مىكند و خدا به سبب آن او را به بهشت مىبرد » ، شخصى عرض كرد : خدا به جهت گناه او را به بهشت مىبرد ؟ فرمود : آرى ، گناه مىكند و پيوسته از آن ترسان است و نفس خود را دشمن مىدارد ، پس خداوند به او رحم مىكند و او را به بهشت مىبرد « . و فرمود : « بنده مؤمن چون گناه كند خدا او را هفت ساعت مهلت مىدهد ، اگر استغفار كرد چيزى بر او نوشته نمىشود ، و اگر اين ساعتها گذشت و آمرزش نخواست يك گناه بر او نوشته مىشود ، و مؤمن پس از بيست سال به ياد گناه خود مىافتد تا از خدا آمرزش خواهد و خدا گناهش را مىآمرزد ، و كافر همان ساعت آن را فراموش مىكند » . و فرمود : « ما من مؤمن يقارف في يومه و ليلته أربعين كبيرة فيقول و هو نادم : » أستغفر اللَّه الَّذى لا إله إلا هو الحىّ القيّوم بديع السّماوات و الأرض ذا الجلال و الإكرام و أسأله أن يصلَّى على محمّد و آل محمّد و أن يتوب علىّ « ، إلا غفرها اللَّه له ، و لا خير فيمن يقارف في يومه اكثر من أربعين كبيرة » ( 1 ) « هيچ مؤمنى
جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي ) — صفحة 90
مساهمون: ملا محمد مهدي النراقي
ص٩٠
هامش
( 1 ) احاديث اين باب را با « اصول كافى » . باب اعتراف به گناهان ، و باب كسى كه قصد .