فصل 19 ( مذمّت كبر )
كبر آفتى است بزرگ و شرّ و فسادى است هولناك . اين خوى خواصّ آدميان را به هلاك افكنده تا چه رسد به عوام . كبر بزرگترين حجاب و مانع براى وصول به اخلاق مؤمنان است . زيرا در كبر عزّ و خودبينى است كه آدمى را از تواضع و كظم غيظ و پندپذيرى و استمرار در صدق ، و ترك خشم و كينه و حسد و غيبت و پست شمردن مردم و مانند آن مانع مىشود . و هيچ خوى بد و ناپسندى نيست مگر اينكه صاحب كبر گرفتار آن است تا بدان وسيله عزّ و بزرگ بينى خود را حفظ كند ، و هيچ خلق نيك و پسنديده اى نيست مگر اينكه از آن عاجز است از بيم آنكه مبادا عزّ خود را از دست بدهد . به همين جهت آيات و اخبار در ذمّ آن بسيار است . خداى سبحان مىفرمايد :
« كَذلِكَ يَطْبَعُ الله عَلى كُلِّ قَلْبِ مُتَكَبِّرٍ جَبَّارٍ » 40 : 35 ( غافر ، 35 ) .
« اين چنين خداوند بر قلب هر متكبّر ستمگرى مهر مىنهد » .
و مىفرمايد :
« سَأَصرِفُ عَنْ آياتِىَ الَّذينَ يَتَكَبَّرُونَ » 7 : 146 ( اعراف ، 146 ) .
« كسانى را كه بزرگى مىكنند از آيه هاى خود بر خواهم گرداند » .
و مىفرمايد :
« وَالْمَلائِكَةُ باسِطُوا ايْدِيهِمْ أخْرِجُوا أَنْفُسَكُمْ » 6 : 93 تا قول او : « وَكُنْتُمْ
جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي ) — صفحة 419
مساهمون: ملا محمد مهدي النراقي
ص٤١٩