« واويلاه يمكرون بي و يعلمون أنّي بمكرهم عالم و أعرف منهم بوجوه المكر ، و لكنّي أعلم أنّ المكر و الخديعة في النّار فأصبر على مكرهم و لا أرتكب مثل ما ارتكبوا » .
« اى واى با من مكر مىكنند و مىدانند كه من مكر آنان را مىفهمم و راههاى مكر و حيله را از ايشان بهتر مىشناسم ، و ليكن چون مىدانم كه سرانجام مكر و خدعه آتش دوزخ است بر مكر ايشان صبر مىكنم و آنچه مرتكب مىشوند مرتكب نمىشوم » .
و راه علاج آن - بعد از بيدارى و آگاهى - اين است كه در بدى عاقبت و وخامت فرجام آن بينديشد ، و تأمّل كند كه صاحب آن در آتش جهنّم با شياطين و بدكاران همنشين و قرين خواهد بود . و متذكَّر شود كه سرانجام بد و و بال هر مكرى در دنيا به صاحب آن برمىگردد ، چنان كه آيات و أخبار به آن گويا و مشاهده و تجربه بر آن گواه است . آنگاه فوايد و خوبيهاى ضدّ مكر يعنى خير خواهى مسلمين و يكرنگى در گفتار و كردار با ايشان را به ياد آورد - چنان كه در جاى خود بيان خواهد شد - و بعد از اين اگر عاقل مشفق بر خويشتن باشد از مكر و حيله يكسره اجتناب مىنمايد و در هر كارى كه از او سر مىزند بررسى مىكند كه در آن مكرى نباشد . و اگر گهگاه كارى كه متضمّن مكر است از او صادر شد در مقام عتاب با خود برآيد و آن را ترك كند تا به يارى و توفيق خدا ريشهء اين صفت زشت و نكوهيده بكلَّى از زمين دل او كنده شود .
جامع السعادات ( علم اخلاق اسلامى ) ( فارسي ) — صفحة 248
مساهمون: ملا محمد مهدي النراقي
ص٢٤٨