و نتيجه گرفت كه : يجب الاستيناف بعد الاتمام .
* - جناب شيخ فرمود : جناب صاحب رياض اگر دليل بر صحت چنين عملى داريد چنان كه ما داريم عملتان را به پايان برسانيد ، استيناف هم لازم نيست .
اگر هم دليل نداريد ، بدانيد كه اينجا جاى وجوب الاتمام و وجوب الاستيناف نيست چرا جناب شيخ ؟
زيرا : شما گفتيد : اشتغال به ذمه داريم ، اشتغال به ذمّه برائت يقينيّه مىخواهد ، پس عمل را به پايان رسانده ، دوباره آن را اعاده مىكنيم . و حالآنكه به مجرد استيناف اين برائت حاصل مىشود . و نياز به دو عمل يعنى اتمام و استيناف ندارد .
* - سپس شيخ فرمود : ممكن است كسى بگويد : چه اشكالى دارد كه احتياط كرده هم عمل را به پايان برسانيم و هم آن را استيناف كنيم ؟
به او پاسخ مىدهيم كه اين بر خلاف احتياط است . به عبارت ديگر : وقتى شما دليلى بر صحت اين عمل پس از زيادت عمدى ندارى ، اگر آن را تمام كرده و دوباره بخواهى آن را اعاده كنى بر خلاف احتياط است .
* - چرا جناب شيخ ؟
زيرا : نمازى را كه فى المثل شما پس از آن زيادت عمدى ادامه مىدهى از روى احتمال وجوب انجام مىدهى در نتيجه : نماز بعدى را هم كه استينافا انجام مىدهى از روى احتمال انجام مىدهى .
و لذا : بهتر است عمل را قطع كرده ، يك عمل كامل العيار با قطع در وجوبش انجام دهيد . بله عمل شما از روى احتياط است و لكن اين احتياط دوم اولى از آن است .
* - چرا احتياط دوم بهتر است از احتياط اوّل ؟
زيرا : 1 - احتياط اوّل در شك در تكليف است به خاطر اين كه هم احتمال مىدهيد كه قطع عمل حرام باشد و هم احتمال مىدهيد كه اتمام عمل واجب باشد و اين احتمال همان شك در تكليف است ، اگرچه حجت نداريم .
2 - احتياط دوم در شك در مكلف به است ، به خاطر اينكه مىتوانيد نماز اوّل را رها كرده و يك نماز اكثرى و كامل العيار بخوانيد .
* - به عبارت ديگر : اگر نماز اوّلى را به اتمام برسانيد و بخواهيد اعاده كرده دوباره بخوانيد ، بايد آن را بدون قصد وجه انجام دهيد .
رسائل شيخ انصارى ( فارسى ) — صفحة 545
مساهمون: الشيخ الأنصاري
ص٥٤٥