Bull . of the John Rylands Library
، ژانويهى 1930 م ، 122 ؛ مارگليوث ، « دربارهى كتاب دين و دولت . . . » « 1 » ، در :
Proceedings of the British Academy
، ج 16 ، 1930 م .
[ 636 ] 9 . كتاب الردّ على النصارى [ 5423 ]
نسخه : شهيد على 1628 ( 44 گ ، نك : بويژ ،
Islam
، 22 / 1935 م / 121 - 120 ) .
چاپ : ا . ا . خليفه و كوچ ، در :
MUSJ
( بيروت ) ، 36 / 1959 م / 148 - 115 .
[ 637 ] 10 . كتاب في الأمثال و الآداب على مذاهب الفرس و الرّوم و العرب [ 5424 ]
( مذكور در ابن نديم ص 316 و ابن ماكولا ، اكمال ، 4 / 21 ) .
ابن نديم از عناوين اين آثار نيز نام مىبرد : تحفة الملوك ، كنّاش الحضرة .
ابن ابى اصيبعه هم عناوين كتابهاى زير را ذكر مىكند : عرفان الحياة ، كتاب في الرّقى ( دربارهى افسون ) ، كتاب في ترتيب الأغذية .
113 / ابن سرابيون / 2116
يوحنا ( يا يحيى ) ابن سرابيون به گفتهى ابن نديم در آغاز دوران عباسيان مىزيست . امّا در خبرى از ابن ابى اصيبعه ( 1 / 75 - 174 ) كه به مطلب ديگرى مربوط است ابن سرابيون ظاهرا در ق 3 ه / 9 م مىزيسته است . حنين بن اسحاق از جمله مآخذ اوست و از طرف ديگر رازى توانسته از آثار وى استفاده كند . شايد مرگ او در 250 ه / 864 م بوده است .
آنگونه كه ابن نديم مىگويد ابن سرابيون كليهى آثار خود را به زبان سريانى تأليف كرده است .
نامهاى مترجمان يك كنّاش كوچكتر را ابن ابى اصيبعه ( 1 / 109 ) براى ما حفظ كرده است . اين اثر توسط ابو بشر متّى بن يونس ، ابو الحسن بن بهلول و الحديثى كه در 318 ه / 930 م براى ابو الحسن ابن نفيس متطبّب ترجمه كرده بود ، به زبان عربى برگردانده شده است .
به گفتهى على بن عباس مجوسى ( نك : پس از اين ، ص 452 ) ابن سرابيون در درمان بيمارىها تنها به دارو و پرهيز غذايى متوسل مىشده و به جراحى نمىپرداخته است . از آن گذشته ، از بسيارى از بيمارىها ذكرى نكرده است ( نك : لكلر ، 1 / 385 ) . به گمان نويبورگر روش وى در آسيبشناسى بسيار ناقص است ، بيشتر كارش متوجه تهيهى فرمول نسخهها بوده و در اغلب عفونتهاى توأم با التهاب ، رگ زدن را تجويز مىكرده و « دستورهاى خيلى دقيق دربارهى انتخاب رگ به هنگام رگگشايى دارد » ( همان ، 2 / 205 ) . بقراط ، اسكلپيوس ، جالينوس ، رفوس - پاولوس آيگينايى ، آرخيگنس ، فيلاگريوس ، ماگنوس ، يحيى نحوى ، برزويه و آهرون را به عنوان منابع خود ذكر مىكند .
منابع : ابن نديم ، 296 ؛ ابن قفطى ، حكماء ، 380 ؛ ووستنفلد ، پزشكان عرب ، ش 99 ؛ شولان ، ص 347 - 345 ؛ گورلت ، تاريخ جرّاحى ، 1 / 13 - 612 ؛ لكلر ، 1 / 17 - 113 ؛ اشتاين اشنايدر ، ترجمههاى
هامش
( 1 ) ." On'The Book of Religion and Empire . . . ".