نسخه : اياصوفيه 3724 ( گ 246 - 236 پ ، ق 8 ه ، نك : ريتر - والتسر ، 835 ) « 1 » .
افزوده : « 2 » عناوين مذكور در ذيل ش 2 و 3 كتاب حفظ الصحة ( در آكسفورد ، گ 31 پ - 2 پ ، ق 9 ه ) و كتاب اللؤلوءة ( در اياصوفيه 2724 ، گ 246 پ - 236 پ ) هر دو يك كتابند .
آغاز : « ان النعمة تزرع المحبة و ما احب المنعم شكره . . . و قد دعانى صدق المحبة لسيدى و مولاى امير المؤمنين اطال اللّه بقاءه . . . و انى وجدت في وسعى معرفة اشياء من كتب علماء الهند و الروم و بابل في الطب . . . » . وى از بقراط ، جالينوس ، ارسطو نقل قول مىكند ، و از حارث بن كلدهى ثقفى نام مىبرد . . . .
[ 631 ] 4 . كتاب الايضاح من السمن و الهزال و تهييج الباه و إبطاله [ 5418 ]
كه خود مؤلف از آن در فردوس الحكمة ( ص 113 ) نقل كرده است .
[ 632 ] 5 . كتاب الجوهرة [ 5419 ]
ابن سمجون ( نك : پس از اين ، ص 446 ) آن را ذكر مىكند ، 2 / گ 10 پ ، 14 پ ، 17 پ ، 19 ر ، 22 ر ، 30 ر ، 35 ر ، 55 پ ، 75 ر ، 83 پ ، 103 پ ، 116 پ ، 120 ر ، 125 پ ، 135 ر ، 137 پ ، 139 پ ، 153 پ ، 183 ر ، 193 پ ، 208 ر . اين را بايد روشن كرد كه آيا در اين مورد سخن از اثرى مستقل به ميان است و يا اينكه بخشى است از يك اثر مشهور ( نك : كاله ، در : اسناد اسلامى چاپ نشده ، ص 31 ) .
[ 633 ] 6 . كتاب في الحجامة [ 5420 ]
نسخه : حلب ، بازيل ( 517 ه ) ؛ همان ، حكيم ( نك : سباط ، فهرس ، 1 / 77 ، ش 630 ) .
[ 634 ] 7 . كتاب منافع الأدوية و الأطعمة و العقاقير [ 5421 ]
( مذكور در ابن نديم ) ، از آن يك اختصار توسط موسى متطبّب اسرائيلى يمامى ( تأليف 1250 ه / 1834 م ) در دست است .
نسخه : حلب ، بازيل ( به خط مؤلف ، 1250 ه ، نك : سباط ، فهرس ، 2 / 133 ، ش 2229 ) .
[ 635 ] 8 . كتاب الدّين و الدّولة [ 5422 ]
نسخه : منچستر ، كتابخانهى جان رايلندز 631 ( 73 گ ، 1148 ه ، نك : فهرست ، ش 69 ) ؛ كتاب دين و دولت ، دفاعى نيمه رسمى از اسلام و معرفى آن ، ترجمه . . . از يك دستنويس ظاهرا منحصربهفرد در كتابخانهى جان رايلندز « 3 » ، به كوشش مينگانا ، منچستر ، 1922 م ( متن عربى قاهره ، 1923 م ) ؛ گاپى ، در :
هامش
( 1 ) . اين بايد مجددا بررسى شود كه آيا حدس مايرهوف دربارهى اينكه ممكن است شمارههاى 2 و 3 هر دو يك كتاب باشند درست است يا نه . از نظر حجم ، اين دو با يكديگر تفاوت فاحش دارند .
( 2 ) . از افزودههاى مندرج در انتهاى ج 7 .
( 3 ) .The Book of Religion and Empire , a semi - official defence and exposition of Isl m , transl . . . . from an apparently unique ms . in the John Rylands Library .