از بزرگان متكلمان بود كه پيروى از مذاهب فلاسفه طبيعيين داشت . و برادرش ابو العلاء از علماء هندسه بود كه ما در جاى خود خواهيم گفت ، اما خود ابو احمد بىنهايت با فضل و با معرفت و متبحر در علوم طبيعى باستانى بوده ، و در سال . . . درگذشت . اين كتابها از اوست : كتاب الرد على ابى الحسن ثابت بن قرة فى نفيه وجوب وجود سكونين بين كل حركتين متضادين . كتاب مقالة فى الاجناس و الانواع و هى الامور العامية .
فارابى
ابو نصر محمد بن محمد بن محمد بن طرخان ، نژادش از فارياب « 1 » خراسان ، و از برجستگان در صناعة منطق و علوم باستانى بود و اين كتابها از اوست : كتاب مراتب العلوم .
كتاب تفسير قطعة من كتاب الاخلاق لارسطاليس . فارابى تفسيرهائى از تأليفات ارسطو دارد ، كه در دست مردم موجود و متداول است . كتاب القياس - قاطيغورياس . كتاب البرهان - انالوطيقا الثانى . كتاب الخطابه - اروطوريقا . كتاب المغالطين - سوفسطيقا . كه مجموعه مانند است . و در منطق مجموعههاى كوچكى نيز دارد .
ابو يحيى مروزى
اين شخص بر ابو بشر متى بن يونس قرائت داشته ، و از فاضلان سريانى بود ، و آنچه در منطق و جز آن دارد بسريانى تأليف كرده و از پزشكانى بود كه در مدينه السلام شهرت داشت .
ابو يحيى مروزى ديگر
باقتضاى مقام او را ذكر مىنمائيم ، چون طبيب و عالم بهندسه بود .
تكدانه كتابهائى كه مؤلفان آنها متفرقند
كتاب السرب المظلم فى سر الخليقة ( تأليف يلوسوس ) « 2 » كتاب مرولس « 3 » فى تدبير المنزل . كتاب . . .
هامش
( 1 ) فارياب ناحيهايست در تركستان كنار نهر سيحون و به نوشته ياقوت حموى طول و عرض آن در حدود يك روز راه است . ( قاموس الاعلام تركى ) .
( 2 ) ف ( علوسوس ) و پس از كتاب دوم آن را آورده .
( 3 ) ف ( روفس ) .