حقيقتا و يقينا جز از خداوند - جلّ جلاله - يارى نجويى ؛ زيرا اگر در اين حال در دلت ، از نيرو و قدرت خويش و يا از دنيا و يا مال يا از افراد نيرومند طرفدار خويش 2 يا از آمال و آرزوها و امور ديگر غير از اينها يارى بجويى ، ولى در هنگام گفتن
إِيَّاكَ نَسْتَعِينُ
قصد كنى كه يار و ياورى جز خدا ندارى ، دروغ گفته و خود را به خطر انداختهاى ، و خدا را خوار و كوچك شمرده ، و به او بهتان زدهاى ، و مستحقّ عواقب كوچك شمردن مولاى خود مىگردى .
6 - آداب نمازگزار در دعاهاى نماز
اينك آدابى را كه بنده بايد در دعاهاى نماز رعايت كند ، مانند
اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ
و در هر جايى از نماز كه از او خواسته شده با قلب سليم و دل پاك دعا نمايد ، ذكر مىكنيم :
بخشى از امورى را كه تضرّعكنندگان به درگاه الهى بايد رعايت كنند ، همراه با شرح آن از ديدگاه عقل و نقل ، پيش از اين ذكر نموديم « 1 » ، اينك مىگوييم :
مبادا در دعاها و به خصوص هنگام مخاطب قرار دادن مولى و پروردگار خويش ، از تهذيب نفس و دل خويش كوتاهى كنى ؛ زيرا اگر در حال خواستن چيزى از خداوند - جلّ جلاله - حضور قلب نداشته باشى ، يا غفلت داشته باشى ، يا نسبت به جلالت آن مقام كم احترامى نموده و كوچك بشمارى ، حال تو مانند آن خواهد بود كه هنگام مورد خطاب قرار دادن پادشاهى از پادشاهان دنيا براى برآورده ساختن حاجتى ، پشت به او نمايى . آيا نمىبينى كه اگر در حال سخن گفتن با پادشاهان به آنها پشت بكنى ، يا به جاى اقبال و توجّه به آنان ، غافل بوده و كوچك بشمارى ، مستحقّ آن مىگردى كه در جواب اين عمل ، تو را از حضورشان برانند ، و از مهر و رحمتشان محروم گردانند ؟ و چه بسا كه اگر تو را در اثر اين بىاحترامى و اهانت به زندان بيندازند ، و شكنجه و آزار بسيارت دهند ، باز باورت اين خواهد بود
هامش
( 1 ) به فصل ششم و هفتم رجوع شود .