رسيدم كه گويى آن را از كسى كه نازل فرمود شفاها و به مكاشفه و عيان مىشنوم ، لذا قوّهء بشرى تاب مكاشفهء جلال الهى را نياورد . » اى كسى كه از حقيقت اين مطلب آگاه نيستى ، مبادا آن را بعيد بشمارى ، يا شيطان در صحّت آنچه كه روايت نموديم ، شكّ و ترديد در تو ايجاد نمايد ، بلكه آن را باور كن ، آيا نشنيدى كه خداوند - جلّ جلاله - مىفرمايد :
فَلَمَّا تَجَلَّى رَبُّهُ لِلْجَبَلِ ، جَعَلَهُ دَكًّا ، وَ خَرَّ مُوسى صَعِقاً
. « 1 » - پس هنگامى كه پروردگارش به كوه تجلّى فرمود ، آن را فرو پاشانيد ، و حضرت موسى بىهوش به زمين افتاد .
و نيز در حديث آمده كه از حضرت صادق عليه السّلام پرسيده شد : چگونه پيامبر اكرم صلّى اللَّه عليه و آله براى مردم نماز مىگزارد و قرآن قرائت مىفرمود ، ولى دلهاى اهل ايمان خاشع و نرم نمىشد ؟ فرمود : « پيامبر اكرم - صلوات اللَّه عليه - به اندازهاى كه حال آنان تحمّل و توان داشت قرآن را براى آنان قرائت مىفرمود . » ( البتّه ما اين حديث را به صورت مختصر ذكر نموديم . ) بخشى ديگر از صفات و حالات ابرار و نيكان در هنگام تلاوت قرآن كريم نيز كه در جاى جاى اين كتاب خواهد آمد ، خود هشدار كاملى براى خردمندان است .
8 - آداب معنوى ركوع
شايسته است بنده هنگام گفتن تكبير ركوع ، با حالت ذلّت و خاكسارى و خضوع ، و حضور قلب ، ركوع را بجا آورد و نيّتش اين باشد : مقصودم از ركوع ، عبادت خداوند و مالك دنيا و آخرت من است . و در حال ركوع ذلّت بندگى را در برابر كمال و جلال الهى نشان دهد . چه نيكو خداوند به گويندهء اين شعر الهام نموده :
إذا كان من تهوى عزيزا ، و لم تكن * ذليلا له ، فاقر السّلام على الوصل
- هر گاه كسى كه دوستش مىدارى عزيز و سرافراز بود ، و تو ذليل و خاكسار او
هامش
( 1 ) اعراف ( 7 ) : 143 .