رؤس الجبال ، و لا يأوي عمرانا ، و لا يأكل و لا يشرب و لا ينام الَّا عن اضطرار متّصل بالتّلف ، و مثل ذلك يفعل من يرى القيامة بأهوالها ، و شدائدها قائمة في كلّ نفس ، و يعاين بالقلب الوقوف بين يدي الجبّار ، حينئذ يأخذ نفسه بالمحاسبة كانّه إلى عرصاتها مدعوّ ، و في غمراتها مسئول .
حضرت امام صادق عليه السّلام مىفرمايد كه : اگر به سبيل فرض و تقدير ، نبوده باشد از براى حساب روز قيامت ، هيچ هول و خوفى غير خوف عرض كردن افعال و اعمال به جناب احديّت و رسوائى دريده شدن پردهء ستر از روى مخفيّات ، جاى آن داشت كه آدمى هرگز از سر كوه به زير نيايد و در معموره جا نكند و چيزى نخورد و نياشامد ، مگر وقت اضطرار و آن هم به قدر سدّ رمق . و با آن كه غير رسوائى و هتك ستر ، بلاهاى بسيار و عقبات بىشمار دارد ، كه اين رسوائى در پيش آنها سهل است و كسانى كه عقبات آخرت را به معاينه مىديدهاند ، مثل انبيا و اوصيا ، چنان كه حضرت امير عليه السّلام مىفرمايد كه : « لو كشف الغطاء ما ازددت يقينا » ، چنان بودهاند كه به ادنى لباسى و معاشى ، قناعت مىكردهاند و از سدّ رمق تجاوز نمىكردهاند و در هر نفس ، قيامت را با آن سختيها و هولهاى عظيم مشاهده مىكردهاند . چنان كه گويا قيامت قائم شده است و خلايق واداشته شدهاند نزد پروردگار و از گفتار و كردار بد ، از اينان حساب مىخواهند و از نقير و قطمير از ايشان سؤال مىكنند .
قال الله تعالى : * ( وَإِنْ كانَ مِثْقالَ حَبَّةٍ من خَرْدَلٍ أَتَيْنا بِها وَكَفى بِنا حاسِبِينَ . ) * ( انبياء - 47 ) ) * چنان كه پروردگار عالم در قرآن مجيد مىفرمايد : ما كه خداوند عالم هستيم و راه به كمّيّت و كيفيّت اعمال بندگان ، كما هي مىبريم و علم به همه داريم و بازخواست همهء آنها را از ايشان مىكنيم ، هر چند به قدر ارزنى باشد و هيچ فعلى و عملى از هر كه باشد ، خواه قليل و خواه كثير نمىشود كه حساب نشود و به ترازوى
مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة ( فارسي ) — صفحة 512
مساهمون: المنسوب للإمام الصادق ( ع )
ص٥١٢