الباطن و الظَّاهر .
حضرت امام صادق عليه السّلام مىفرمايد كه : كم خورى ، خصلتى است بس نيكو و صفتى است بس رفيع و ارجمند ، در هر حال و نزد هر قوم ، چرا كه كم خوردن موجب صلاح باطن و ظاهر است . امّا ظاهر به واسطهء محفوظ ماندن از اسقام و امراض ، و امّا باطن به واسطهء نزديك شدن نفس به سبب سبكى معده و گرسنگى به خضوع و خشوع ، كه منشأ اتّصاف به اكثر صفات محموده است و قابليّت از براى فيضان علوم و إدراكات از مبادى عاليه .
روايت است كه : « صلوة الشّبعان كتملَّق السّكران » .
و المحمود من المأكولات أربع ، ضرورة ، و عدّة ، و فتوح ، و قوت ، فالاكل الضّرورىّ للاصفياء ، و العدّة للقوّام الاتقياء ، و الفتوح للمتوكَّلين ، و القوت للمؤمنين .
مىفرمايد : خوردن محمود كه مذموم نيست ، نه به حسب عقل و نه به حسب شرع ، چهار است :
يكى - اكل ضرورى است كه به قدر سدّ رمق است و اين خورش اصفيا است .
مثل پيغمبران و أوصياء .
دوم - عدّه است . يعنى : حلال و بى شبهه ، هر چند زايد بر سدّ رمق باشد و اين قوت اتقيا است .
سوم - فتوح است كه به در توكَّل نشسته ، نه از تنگى غضبانند و نه از وسعت شادان ، و به هر چه مىرسد راضى هستند ، آن را صرف مىكنند و شكر الهى بجا مىآرند .
چهارم - قوت است و اين خورش مؤمنان است كه هر چه را علم به حرمت ندارند ، هر چند مشتبه باشد ، تناول مىكنند .
و ليس شيء اضرّ على قلب المؤمن من كثرة الاكل ، و هي مورثة
مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة ( فارسي ) — صفحة 270
مساهمون: المنسوب للإمام الصادق ( ع )
ص٢٧٠