است و حبّ دنيا و خواهش وى ، در خاطرش ثابت و راسخ ، موافق خواهش و رغبت او ، مراد او را در كنارش مىنهند . چنان كه فرموده : « من كانَ يُرِيدُ الْعاجِلَةَ عَجَّلْنا لَه فِيها ما نَشاءُ لِمَنْ نُرِيدُ » ( إسراء - 18 ) ، با آن كه در حقيقت اين دنيا كه با زحمت بسيار در كف مرادش مىگذراند ، به مثابهء خيالى است سريع السّير ، چنان كه خفته در خواب بيند و معانى و صورت چند كه مبرسم از شدّت كوفت و استيلاى مرض مشاهده نمايد ، خداوند عزيز در كلام مجيد از حال بندگان خود خبر داده و فرموده : « مِنْكُمْ من يُرِيدُ الدُّنْيا وَمِنْكُمْ من يُرِيدُ الآخِرَةَ » ( آل عمران - 152 ) ، و در اين آيهء « وافى هدايه » ، ارادهء خاصّ و عامّ را بيان فرموده ، و قصّهء نيك و بد را شرح داده ، دشمن از دوست جدا كرده و دور و نزديك را پيغام فرستاده ، طالب دنيا به نزد طالب عقبى كافر است و طالب عقبى ، به نزد طالب مولى ، مشرك . آدمى بايد در صحيفهء احوال و در مرآة اعمال خود ، تأمّلى و تدبّرى واجب داند و به نور بصيرت ، در دايرهء فكر طوفي كند ، تا مشاهده كند كه ارادهء كدام طرف از نهاد او سر بر مىزند و به علم خود قياس برگيرد كه از كدام طايفه است . جهد كن تا از آن قوم نباشى كه حقّ سبحانه و تعالى خبر مىدهد : « مُذَبْذَبِينَ بَيْنَ ذلِكَ لا إِلى هؤُلاءِ وَلا إِلى هؤُلاءِ » ( نساء - 143 ) ، طلَّاب دنيا را صفت مىنمايد كه : * ( وَهُمْ عَنِ الآخِرَةِ هُمْ غافِلُونَ ) * ( روم - 7 ) ، و سعى كن كه از اهل آخرت ، بلكه از طلَّاب مولى باشى ، كه در نعت اوّل مىفرمايد كه : « وَبِالآخِرَةِ هُمْ يُوقِنُونَ ) * ( بقره - 4 ) ، و در صفت ثانى فرموده : « وَالَّذِينَ هُمْ بِرَبِّهِمْ لا يُشْرِكُونَ » ( مؤمنون - 59 ) . حديث است كه : شيرينى دنيا ، تلخى آخرت است و تلخى دنيا شيرينى آخرت . و نيز حديث است كه : دنيا مانند مار و افعى است ، ظاهرش نرم است و باطنش زهر قاتل .
از حضرت صادق عليه السّلام روايت است كه : روزى حضرت داود « على نبيّنا و عليه السّلام » ، از منزل خود بيرون رفت و زبور مىخواند . و چنان بود كه هر گاه آن حضرت ، زبور مىخواند از حسن صورت او جميع وحوش و طيور و جبال و صخور حاضر مىشدند و گوش مىكردند و همچنان مىرفت ، تا به دامنهء كوهى رسيد ، كه به بالاى آن كوه پيغمبرى بود ، حزقيل نام و در آن جا به عبادت مشغول بود . چون
مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة ( فارسي ) — صفحة 224
مساهمون: المنسوب للإمام الصادق ( ع )
ص٢٢٤