كلمه و جمع آنكه اغلب بهصورت « خلاع « * » فاخره » بهكار برده مىشود فقط به جامههاى گرانبها اطلاق نمىشد ، بلكه شامل اقلام گوناگون مانند اسب ، سلاح و غيره نيز مىگرديد « 177 » .
همهء سلاطين صفوى به اين رسم علاقمند بودند كه لقبهائى به نشانهء مرحمت خاص خود به امرا بدهند . اغلب چنين القابى به هنگام نصب حاكم نيز داده مىشد .
در ذيل چند موردى كه جالب توجه خاص است ذكر مىشود :
شاه محمد در سال 985 ( - 1578 م . ) به محمد سلطان تركمان حكومت كاشان را بخشيد ، او را به درجهء خانى ترفيع داد و به لقب « مصاحب » مفتخر ساخت « 178 » .
همين لقب در زمان شاه عباس دوم ( 77 - 1052 - 66 - 1642 م . ) به « امير شكارباشى » وقت داده شد به همراه حكومت استراباد « 179 » . به خصوص اغلب اعضاى خاندان زياد - اغلى كه از قاجار بودند و تقريبا همهء حكّام قراباغ از آنها انتخاب مىشدند از اين لقب برخوردار بودند « 180 » . لقب مصاحب با اسم اشخاص توأم بهكار برده مىشد ولى موروثى نبود . اما ممكن بود كه چنين لقبى مانند نام زياداغلى موروثى هم بشود .
شاه اسمعيل اول امّت بيگ را كه پدرش با تمام قوم و قبيله از آناطولى به زير
هامش
( 177 ) - رجوع شود به صفحات بعد همين فصل ، بند ز : دربارهء واليان ، قسمت 3 : القاب ، انتصابات ، كثير المشاغل بودن ، بند ب : انتصابات .
( 178 ) - خلاصة التواريخ ، صa278 .
( 179 ) - عباسنامه ، ص 140 .
( 180 ) - در دورهء شاه طهماسب اول :
افضل التواريخ ، جلد دوم ، صa257 ؛ در دورهء شاه عباس اول : تاريخ عالمآراى عباسى ، ص 458 ، 533 ؛ در دورهء شاه صفى : خلدبرين ، ص 177 ؛ كلبعلى خان زياداغلى در سال 1106 ( - 1694 م . ) به مناسبت منتسب شدن به شغل پدرانش به غير از ساير خلعتها اين لقب را هم گرفت ( دستور شهرياران ، صb53 ) . طغراى مهر او در زير يكى از فرمانها در مجموعهء خوبوا ( سند نمرهء 18 ) چنين است :از كرم شاه حسينى نسب * كلبعلى يافت مصاحب لقب( * ) - در اصل به همين صورت ذكر شده است . مترجم .