اعلام داشت و پس از آن كليه نمايندگان انگليسى را از ايران بيرون كرد . در پايان 1952 بنا به اصرار جناح چپ جبهه ملى مجلس سنا منحل گرديد .
رويدادهاى ايران نهتنها در اين كشور بلكه در كشورهاى ديگر خاور نزديك و ميانه داراى اهميت فراوانى بود . اين رويدادها نشانه اوجگيرى پيكارهاى ضد امپرياليستى در اين منطقه از جهان بشمار مىرفت . ضمن پايان مارس 1951 در پارلمان عراق مسئله ملى كردن نفت آن كشور كه بهوسيله كمپانىهاى خارجى اداره مىشد ، مطرح گرديد . در آغاز ژوئن 1951 تظاهرات ضد امپرياليستى در جزاير بحرين آغاز گرديد ، مردم اين منطقه هم خواهان ملى كردن صنعت نفتشان كه به دست امريكائيها اداره مىشد ، بودند . ضمنا خواستار بيرون كردن شيخ بحرين و مستشاران انگليسى از بحرين بودند . در ژوئيه 1951 خواسته ملى كردن بنگاههاى فرانسوى ، امريكائى و شركتهاى خارجى ديگر لبنان در روزنامههاى آنكشور مطرح گرديد . در تابستان همان سال مردم مصر خواهان ملى كردن شركت نفت انگليسى - مصرى ، بنگاههاى حملونقل و غيرهء خارجى شدند . اوجگيرى جنبش ضد - امپرياليستى در اين كشور سرانجام به الغاى پيمان انگليس - مصر سال 1936 و سپس به سرنگونى رژيم ارتجاعى سلطنتى و سرانجام به بيرون راندن انگليسها از منطقه كانال سوئز گرائيد . پرچم پيكارهاى آزادى ملى در كشورهاى خاور نزديك و ميانه هرچه بلندتر برافراشته شد .
دسائس و تحريكات امپرياليستها نتوانستند از جنبشهاى روزافزون آزاد ملى مردم اين كشورها كه از پيكار ملى كردن تأسيسات نفتى كمپانى انگليسى در ايران الهام گرفته بودند ، جلو گيرند .
در چنين شرايطى ضمن پايان 1952 امپرياليست امريكائى نقش اصلى توطئه عليه ايران را به دست گرفتند ، و اينان برآن شدند با زور مصدق را از مسند قدرت سرنگون كنند .
بنابراين به موازات ايجاد فشارهاى مالى و اقتصادى نسبت به دولت ايران ، طرح كودتائى را عليه اين دولت سازمان دادند . گروههاى ارتجاعى ايران زير رهبرى اداره اطلاعات مركزى امريكا ، از ناپايدارى سياست داخلى و خارجى دولت مصدق بهره بردند ، و به سازمان - دادن توطئهاى بهمنظور سرنگون كردن دولت قانونى مصدق دست يازيدند .
امپرياليستهاى امريكائى و انگليسى ، ضمن وابستگى به گروههاى ارتجاعى مالك - بورژوا و نظاميان بلندپايه مرتجع ، متحدا وارد عمل شدند و دولت قانونى مصدق را برانداختند .
تاريخ ايران از زمان باستان تا امروز ( فارسي ) — صفحة 538
مساهمون: ا . آ . گرانتوسكى
ص٥٣٨