به دست امپرياليستهاى امريكائى - انگليسى آغاز كردند ، اينان به افشاى توطئهها و تحريكات تجاوزكاران نامبرده پرداختند . نمايندگان قشرهاى گسترده مردم و روزنامهنگارانى كه داراى پندارهاى سياسى گوناگون بودند ، خواستار اخراج مستشاران نظامى امريكائى ارتش و ژاندارمرى شدند ، عليه قرارداد نظامى 6 اكتبر 1947 به اعتراض پرداختند . آنگونه كه مطبوعات ايران نوشتند اين قرارداد سرشت ملى ارتش ايران را مسخ مىكرد و شرائط آن ، بارها سنگينتر از قرارداد 1919 ايران - انگليس بود . اين چگونگى شرارههاى خشم و قهر قسمتى از افسران پيشرفتهء ارتش ايران را فروزانتر كرد .
گروههاى ارتجاعى ايران و امپرياليستها مىكوشيدند تا از راه بازداشت و سركوبى تودهها ، شرارههاى اعتراض و خشم مردم را فرونشانند . در آغاز سال 1948 در تهران ، اصفهان ، گيلان ، مازندران ، شهرها و مناطق ديگر ايران موج بازداشت دستهجمعى و اخراج كارگران از سوى دولت ارتجاعى ايران اوج گرفت . ضمن آغاز آوريل فقط به مدت يك روز در تهران 500 نفر بازداشت شدند ، و ضمن ماه آوريل از كارخانههاى دولتى شمال كشور 1800 تن كارگر از كار اخراج گرديدند ، اينان از اعضاى حزب توده و اتحاديههاى كارگرى و 500 تن كارگر و كارمند راهآهن بودند . در چند شهر شمالى كشور ازجمله بابل ، سارى ، زيراب و گرگان حكومت نظامى اعلام شد . مرتجعان و امپرياليستها به سازمان دادن گروههاى خرابكار در اين مناطق همت گماشتند . در آغاز 1948 روحانيان مرتجع و جاسوسان انگليسى ، در رضائيه ، مراغه ، مهاباد ، مياندوآب ، درود ، شاهرود و شهرهاى ديگر طرح حمله به بهائيان را برانگيختند .
سركوبى نيروهاى دموكراتيك و وضع ناهنجار اقتصادى باعث افزايش ناخشنودى مردم گرديد ، اما تحريكات مذهبى ، به نگرانى اين مردم افزود . در بسيارى از شهرها تظاهراتى رويداد و در چند محل به برخورد خونين پليس و مردم گرائيد .
به سال 1948 در سرتاسر كشور جنبش عليه شركت نفت انگليس و ايران كه ثروت ملى كشور را به تاراج مىبرد ، آغاز گرديد . حتى دولت هجير به سال 1948 يادداشتى شامل 25 ماده به مضمون نقض مواد قرارداد امتياز نفت از سوى كمپانى ، به شركت نفت ايران و انگليس تسليم كرد ، اين يادداشت به عنوان اعلام جرم يا كيفرخواستى عليه خلافهاى اين شركت تلقى شد . در قسمتى از اين يادداشت ذكر شد كه شركت بر خلاف قرارداد ، حق الامتياز دولت ايران را پس از وضع ماليات پرداختى به دولت انگلستان محاسبه و به ايران پرداخت مىكند ( به سال 1947 اين شركت به دولت انگلستان 266 / 15 ليره استرلينگ به عنوان ماليات پرداخت درصورتيكه سهميه حق الامتياز ايران در همان سال فقط 765 هزار ليره استرلينگ بود ) ، ضمنا به ازاى صدور نفت عوارضى به دولت ايران نمىپردازد ،
تاريخ ايران از زمان باستان تا امروز ( فارسي ) — صفحة 515
مساهمون: ا . آ . گرانتوسكى
ص٥١٥