تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تاريخ ايران از زمان باستان تا امروز ( فارسي ) — صفحة 517

مساهمون:

ص٥١٧
تغييراتى داده شد . در 4 آوريل 1949 به منظور تغيير برخى از اصول قانون اساسى ، مجلس مؤسساتى تشكيل گرديد . ضمن اين تغييرات اختيارات شاه گسترش يافت ، قسمتى از اين اختيارات حق انحلال مجلس به دست شاه بود . نخستين‌بار در تاريخ ، مجلس بزرگان ياسنا تشكيل گرديد . ارتجاع ايران و امپرياليست‌ها در صدد بهره‌بردارى از اين مجلس به عنوان ابزارى به منظور پيكار عليه نيروهاى دموكراتيك بودند . قرار شد مجلس سنا داراى 60 عضو باشد ، 30 تن به وسيله شاه گماشته مىشد و سى تن ديگر را مردم برمىگزيدند . براى انتخاب سناتورها محدوديت‌هائى مقرر شد ، كانديداهاى سناتورى بايستى فقط مسلمان و سنشان بيش از 40 سال مىبود ، چهره‌هاى روحانى ، وزيران سابق ، سفيران ، استانداران ، كسانى كه سابقا در محل دادستانى كل انجام وظيفه مىكردند ، نمايندگان مجلس كه بيش از سه دوره در مجلس نماينده بودند ، قضات و استادان دانشگاه كه بيش از 12 سال سابقه خدمت داشتند ، امراى ارتش ، مالكان و كارفرمايانى كه ساليانه بيش از 500 هزار ريال ماليات مستقيم مىپرداختند ، وكلاى پايه 1 دادگسترى ، درصورتيكه درجه دكتراى علوم يا 12 سال سابقه خدمت در كارهاى قضائى داشتند ، مىتوانستند به عنوان سناتورى برگزيده شوند . از بررسى شرايط و محدوديت‌هائى كه براى گزينش سناتورها در نظر گرفته شد چنين برمىآيد كه نمايندگان قشرهاى وسيع توده‌ها كاملا از حق انتخاب شدن محروم بودند و فقط اين حق ويژهء نمايندگان بلندپايه گروههاى دست‌راستى بود .

تشكيل جبهه ملى

در پائيز سال 1949 دولت در شرايط فشار و تقلب ، انتخابات مجلس 16 را برگذار كرد . هنگام انتخابات در تهران يك سازمان بورژوازى ملى به نام جبهه ملى كه در رأس آن شخصيت نامدار ايران دكتر محمد مصدق قرار داشت ، تشكيل گرديد . اين سازمان از شخصيت - هاى سياسى مخالف دولت كه داراى پندار ضد كمپانى نفت ايران و انگليس بودند تركيب مىشد . اينان مىپنداشتند كه پيشرفت اقتصادى ايران ، بايستى از طريق در اختيار گرفتن منابع ثروت ملى كشور و به‌ويژه نفت كه درآمد سرشارى داشت به وسيله دولت ، تحقق يابد . رهبران جبهه ملى همچنين خواستار اجراى درست اصول قانون اساسى ، چند فقره آزاديهاى بورژوازى و حتى انجام سياست مستقل خارجى به وسيله دولت بودند . اين خواسته‌هاى جبهه ملى در شرايطى كه حزب و سازمان‌هاى دموكراتيك ديگر از صحنه سياسى طرد و در زيرزمين به‌سر مىبردند ، بيدرنگ مورد استقبال توده‌هاى وسيع مردم و روشنفكران قرار