پرش به محتوای اصلی

تاريخ ايران از زمان باستان تا امروز ( فارسي ) — صفحه 277

پدیدآورندگان:

ص۲۷۷
است . يكى از منابع تاريخى پرارزش ايران كه بيشتر دربارهء تاريخ كردها نوشته شده ، اثر شرف خان بيدليسى به نام « شرف‌نامه » است . تاريخ‌نگار برجستهء سدهء 17 اسكندر بيك تركمن ملقب به منشى ( 1560 / 61 - 1633 ) است . او وابسته به يكى از عشيره‌هاى تركمن آذربايجانى و منشىباشى وزير بزرگ شاه عباس اول بود . اثر بزرگ او به نام « تاريخ عالم‌آراى عباسى » شامل تاريخ جنگ‌ها و اصلاحات شاه عباس اول است ، ضمن اين نوشته از رويدادهائى كه در استانهاى تابع دولت صفوى اتفاق افتاده و همچنين دربارهء جنبش‌هاى مردمى ياد مىكند . از اين نوشته اطلاعات جالبى دربارهء وضع عشاير كوچ‌نشين و اميران آنها ، دربارهء فئودالهاى زمين‌دار ، و درباره مالكان فئودال محلى و غيره به دست مىآيد . اثر ميرزا سامى به نام « تذكرة التواريخ » تصوير جامعى از دستگاه حكومتى صفويان را در ايران مىنماياند ، در اين نوشته ، دربارهء روحانيان بلندپايه ، اميران ، دستگاه حكومت ، روش ادارهء پايتخت ( اصفهان ) ، حقوق مأموران ، درآمدها و تركيب چريكهاى زير فرمان واليان و حاكمان وابسته به مالكان فئودال محلى ، و دربارهء درآمد و هزينه و به‌طوركلى بودجه ايران ، اطلاعات گسترده‌اى داده شده است .