است ) كه قزلباشان به او وفادار مانده بودند بعدها توانست در گيلان پنهان شود .
شيخ جنيد و حيدر به عنوان رهبران قزلباشها از آئين شيعهء 12 امامى پيروى مىكردند . اما افراد طبقه پائين قزلباشان كه از شيعيان متعصب و افراطى بهشمار مىآمدند براى شيوخ خود مقام و منزلتى بىاندازه قائل مىشدند و آنانرا مقربان خدا مىانگاشتند .
ايران در آغاز سدهء 16 و تشكيل حكومت صفوى
در آغاز سدهء 16 در ايران يكپارچگى سياسى وجود نداشت . بزرگترين حكومتها در ايران سلطنت تيموريان در خراسان و دولتهاى آق قوينلو بودند . مقارن سال 1500 . م .
قلمرو آق قوينلو ميان سلطان مراد ( عراق عجم ) و الوند ( آذربايجان و ارمنستان ) ، تقسيم شد . در فارس ، يزد ، كرمان ، عراق عرب و ديار بكر گروه ديگرى از آق قوينلو حكومت مىكردند كه اسما تابع سلطان مراد بودند . در ابركوه ، كاشان ، سمنان ، سيستان حكومت - هاى كوچكى مستقلا فرمانروائى مىكردند . در گيلان دو اميرنشين شيعه حكومت مىكردند - يكى در لاهيجان ( بيهپيش ) و ديگرى در رشت ( بيهپس ) . مازندران به ده حكومت مستقل تقسيم شده بود ؛ در خوزستان و حويزه دودمان شيعى مشعشع فرمانروائى داشتند . هريك از اين حكومتها تابعانى داشتند . حكومت آق قوينلو پيوسته مورد تهديد تركهاى عثمانى تجاوزكار قرار داشت . اما وضع تيموريان در خراسان چنين بود : ازبكها به سركردگى محمد خان شيبانى تمام قلمرو تيموريان را در آسياى ميانه به تصرف درآوردند . پيشرفت روند پراكندگى فئودالى ، اين هردو دولت را به ناتوانى كشاند .
قلمرو حكومت آق قوينلو در اثر ستيزهاى داخلى و جدائىخواهى فئودالها از هم پاشيد . اصلاحات بدفرجام مالياتى ، سنگينى مالياتهاى تحميلى و ستم فئودالى باعث شديدتر شدن تضادهاى طبقاتى و افزايش هرچه بيشتر ناخشنودى تودهء دهقانان گرديد .
در چنين اوضاعى قزلباشان باوجود ناكامىهاى گذشتهشان كه به كشته شدن شيخ حيدر و سپس قتل پسرش سلطان على گرائيد ، عليه رستم پادشاه آق قوينلو قيام كردند ( 1495 - م . ) ، شخص اخير كه فكر نمىكرد شكست بخورد ، منتظر موقع مناسب بود تا آنها را قلع و قمع كند .
در اين هنگام ستيز داخلى سختى در سالهاى 1498 - 1500 ميان مدعيان سلطنت دودمان آق قوينلو درگرفت و اين وضع بيشتر باعث ازهمپاشيدگى دولت نامبرده گرديد .
قزلباشان در تابستان 1499 به تعرض پرداختند . اسماعيل كه 12 سال بيش نداشت با سرپرستش حسين بيك شاملو گيلان را ترك كرد و به قرارگاه تابستانى ايل اوستاجلو وارد