و بايد معنى خبر و وجه استشهاد به آيه را بيان كنيم . قوله : « استجيب له » يعنى زود اجابت شود و يا زود اجابت نشود و در آخرت به او عوض دهند و حاصل اين است كه براى تأخير اجابت ، ترك اصرار نكند . و سبب استشهاد به آيه اين است كه ابراهيم ( ع ) اظهار اميدوارى و بلكه اطمينان نمود ، زيرا « عسى » دلالت بر اثبات دارد . از مجلسى ( ره ) - اينكه دعاى نهان از دعاى عيان بهتر است و يا با آن برابر است در صورتى است كه دعاى عيان از روى اخلاص باشد و مشوب به رياء و سمعه و طلب شهرت نگردد و گر نه ميان آنها نسبتى نيست .
و اين اخبار منافات دارد با آنچه وارد شده است از استحباب اجتماع براى دعاى به درگاه خدا تبارك و تعالى و به زودى وجه جمع ميان آنها بيايد ( ان شاء اللَّه ) . از مجلسى ( ره ) - ابن قتيبه گفته : مردم گمان بردهاند كه ظل و فىء يك معنى دارند ، و چنين نيست ، ظل ، سايهء بامداد و شب است ، و فىء ، سايهء بعد بعد از ظهر است و به سايهء صبح اطلاق نشود زيرا آن سايهاى است كه از سوى مغرب به سوى مشرق برگشته است و فيئ هم به معنى برگشت است ؛ در روايت عدة الداعى وقت بعد از ظهر را به اندازهء خواندن چهار ركعت نماز به آرامى محدود كرده است . از مجلسى ( ره ) - حاصلش اين است كه رقت قلب نشانهء پاكى آن است از دغلى و حسد و افكار بيهوده و خيالات باطله ، و نشانهء توجه آن است به خدا و رو گردانيدن از آنچه جز او است و وصول به حق و تقرب به حضرت او ، و خلوص و پاكى دل نشانه و سبب اجابت دعا است . از مجلسى ( ره ) - جوهرى گفته :
سحر ، اندكى پيش از سپيده دم است . و فيروزآبادى و ديگران همچنين گفتهاند .
الكافي ( أصول الكافي ) ( فارسي ) — صفحة 614
مساهمون: الشيخ الكليني
ص٦١٤