دوزخ .
68 - كافى : بسندش تا امام ششم ( ع ) فرمود هر كه معذور دارد ظالمى را از ظلمش خدا ستمگرى را بر او مسلط كند ، و اگر دعا كند برايش اجابت نكند و ظلمى هم كه بيند خدايش بدان ثوابى ندهد .
بيان : دعايش را اجابت نكند براى رفع ستم او زيرا معذور داشتنش او را بستم واداشته و سزاوار اجابت نيست و يا اينكه چون او را در ستم بر ديگران معذور داشته در ستم بر خود هم بايد معذور دارد و ثوابى ندارد يا سزايش همين است و گفته شد كه اين منافات ندارد با انتقام از ظالمش . . .
69 - كافى : بسندش تا امام ششم ( ع ) ميفرمود : راستش بندهاى ستم بيند و پيوسته نفرين كند تا ستمكار شود .
بيان : چنانچه ستم اندكى به او كند يا مال اندكى از او ستاند و او نفرينش كند كه بميرد يا كشته شود يا نابود شود يا كور و زمينگير شود و مانند آن يا نفرين را بكشاند ديگرى كه ظلمى نكرده چون بر افتادن نژاد و مرگ فرزند و دوست و بر افتادن تيره و تبار و مانند آن و در اين نفرينها ستمكار شود .
دوم اينكه در دعاء اكتفاء به همان رفع ضرر خود نكند بلكه بلاء براى برادر مؤمن خود كه بر او ظلم كرده بخواهد و خدا بدان راضى نيست و در اين نفرين بر خود ستم كرده و بلكه به برادرش هم زيرا لازم برادرى دينى دعاء بخير او و رفع ضرر خود از او است چنانچه امام چهارم ( ع ) در دعاء رفع دشمن فرموده ، و آنچه نفرين به كشت و مرگ و ريشهكن شدن آمده ظاهرا بر مخالفانست و دشمنان دين براى اينكه دشمنان ائمه ( ع ) به ناچار كفار بودند چنانچه بدان اشاره دارد قول خداى تعالى ( 11 - يونس ) و اگر خدا شتاب كند بر بد كردن بمردم چنانى كه شتاب دارند براى خوبى مرگشان ميرسيد و ميمردند " و از آن حضرت بيايد كه چون فرشتهها شنوند مؤمن بد برادرش گويد و او را نفرين كند به او گويند تو چه بد برادرى هستى خوددارى كن اى پوشيده گناه و نهفته عيب خود را واپاى و خدا را سپاس كن كه تو را پوشيده ، و بدان كه خدا عز و جل داناتر است به بندهاش از تو .
( ) 3 - بسيار نفرين كند و خدا صلاحش در اجابت نداند و آن را پس اندازد و او از رحمت خدا نوميد گردد ظالم بر خود شود و اين بعيد است .
( ) 4 - اصرار كند بر دعاء تا اجابت شود و بظالمش مسلط گردد و به او ستم كند و بر عكس گردد با اينكه وضع پيشش بهتر از اين بود .
بحار الأنوار ( ج 71 و 72 ) ( آداب معاشرت ) ( فارسى ) — صفحة 208
مساهمون: العلامة المجلسي
ص٢٠٨