و باز فرمود : - 15 - الصافات - اى ابراهيم درست درآوردى خواب خود را دستور او را كه فرمود در دنبالهء آن « چنين پاداش دهيم نيكوكاران را » و نيكو كار نيست كسى كه جز فرمان خدا را انجام دهد كه سر بريدن فرزندش بود و اين همه براى با انصاف روشن است .
گفت : من اين را بدا ننامم ، گفتم : چرا براى اينكه حجت بر تو تمام مىشود يا اينكه با مثال گذشته مخالف است ؟ گفت : نه براى اينكه بداء در آنجا درست است كه دانشى تازه آيد و در داستان ابراهيم و اسماعيل دليلى نيست كه براى خدا دانشى تازه شده باشد و بر خدا هم روا نيست از اين رو گفتم بداء نيست .
گفتم : اين مخالف پذيرش و اقرار پيش تو است كه روا است آقا به بندهاش فرمان دهد وانگه او را از آن باز دارد با اينكه در هر دو حال وضع او را ميداند و غرضش كشف حال او بر ديگرانست ، وانگه چرا منكرى كه بداء در داستان ابراهيم و اسماعيل صدق كند كه در آن هم دانشى براى خود آنان تازه شده و آن فهم اينست كه تكليف ابلاغ شده بدانها بىانجام لغو شده و پس از فرمان به ذبح از ان نهى شده .
گفت : تو گوئى خدا در اين فرمان سر بريدن را اراده داشته يا نداشته اگر بگوئى نداشته هم عقيده شوى با جبريان كه گويند بسا خدا امر كند بدان چه نخواهد و اگر هم بگوئى اراده داشته باز هم بعقيده آنها رفتى زيرا نهى كرده از چيزى كه اراده داشته خلاص تو از اين اعتراض چيست ؟
گفتم : اين شبههايست دامنگير و پاسخ از ان بر ما اماميه و شماها هر دو لازم است چون هر دو داستان را درست دانيم و بدان معترفيم و جواب من اينست كه معنى حقيقى ذبح بريدن رگها است و جدا كردن سر از تن . و بسا كه كارهاى مقدمه آن را چون قصد جدى و خواباندن براى ذبح و كارد بدست گرفتن و بر گلو نهادن و مانند آن را مجازا ذبح نامند چنانچه حاج به معناى حقيقى زائر خانه كعبه است بشرائط مقرره شرع از احرام
كنز الفوائد ( گنجينه معارف شيعه اماميه ) ( فارسى ) — صفحة 275
مساهمون: أبي الفتح محمد بن علي الكراجكي
ص٢٧٥