يعنى تارك و گواه درستى اين تفسير قول خدا عز و جل است ( 42 - البقره ) آيا مردم را به كار نيك واداريد و خود را فراموش كنيد . يعنى خود را ترك كنيد « 1 »
فصل : در فرق ميان عقيده ما و عقيده جبريان در باره تكليف كردن خدا و كار بنده
1 - ما عقيده داريم خدا تكليف نكند بندگانش را بكارى كه تواناى آن را ندارند .
2 - ما عقيده داريم خدا ثواب به بندهها ندهد و آنها را كيفر نكند مگر بر كار اختيارى خودشان و ايمان كار مؤمن است و كفر كار خود كافر ، و جبريها عقيده دارد كه خدا تكليف بيرون از توان به بندهاش مىكند و او را امر مىكند بدان چه توانا نيست و از او ساخته نيست و به او ثواب دهد و كيفر دهد بكارى كه نكرده و ايمان و كفر هم كار خدا تعالى هستند نه كار بنده .
ما عقيده داريم قدرتى كه خدا تعالى به بنده ميدهد قدرت بر ايمان و كفر هر دو است و او ميتواند هر كدام را انجام دهد ولى هر دو را بهمراه هم نميتواند كرد زيرا ضد و مخالف يك ديگرند ، و حاصلش اينست كه كسى كه خدا او را امر بايمان كرده و نهى از كفر نموده قادر است بر انجام فرمان و نهى او و درست اينست كه خدا سبحانه تكليف نكند بر بنده جز آنچه تواند ، عقيدهء جبريان اينست كه نميشود خدا عز و جل قدرت به بنده دهد جز براى يك چيز يا ايمان و يا كفر و قدرت بر ايمان ضد قدرت بر كفر است و جمع هر دو نشايد
هامش
( 1 ) اين آيه در بارهء ملايان يهود و ترسا آمده كه پيروان خود را به كار خوب امر ميكردند و خود دانسته آن را ترك ميكردند و عالم بيعمل بودند چنانچه نبوت پيغمبر اسلام را مطابق بشارات و ذكر اوصاف آن حضرت در تورات و كتب خود ميدانستند و براى حب رياست پذيرا نميشدند .