و كار كند و منى زن بپذيرد ، جالينوس و پيروانش گفتند : هر كدام را نيروى بستن و پذيرش هست ، و حق اينست كه نزاع در اطلاق منى به رطوبت زن لفظى است و سودى ندارد ، و اخبار بسيارى گذشت كه فرزند از هر دو منى زايد ، و سخنى در آخر باب در باره آن بيايد .
72 - در تفسير على بن ابراهيم : فرمود خدا « منزه است كه آفريده همه جفتها را از آنچه زمين روياند و از خودشان و از آنچه ندانند ، 35 - يس » كه بسندى از امام ششم عليه السّلام به من باز گفت پدرم ، نطفه از آسمان به زمين افتد بگياه و ميوه و درخت ، و مردم و بهائم از آن خورند و در آنها روان شود .
73 - در علل ( ج 2 ص 181 ) : بسندش از امام ششم عليه السّلام كه فرمود :
آدميزاده در شكم مادرش بر پا است كه خدا فرموده : « البته آدمى را در رنج آفريديم ، 4 - البلد » و جز آدمى سرش برابر او است و دو دستش پيش او ، 74 - تفسير على بن ابراهيم
وَ لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ مِنْ سُلالَةٍ مِنْ طِينٍ
فرمود : سلاله خالص خوراك و نوشابهايست كه نطفه شود مايه از سلاله نطفه دارد و سلاله جوهر خوراك و نوشابه است و خوراك هم از گل است و اين است معنى سلاله گل ، و آن را در جايگاه استوارى نهاديم ، يعنى در خايه و آنگه در رحم « سپس ساختيم نطفه را علقه » تا فرمايد -
أَحْسَنُ الْخالِقِينَ
، اينها همه تحول چيزى است به چيزى ، نطفه در رحم 40 روز است وانگه علقه شود .
75 - قولش
وَ لَقَدْ خَلَقْنَا الْإِنْسانَ
- تا قولش
ثُمَّ أَنْشَأْناهُ خَلْقاً آخَرَ
شش دور است و در هر دورى تحولى است و ديه معينى ، در نطفه 20 دينار ، در علقه 40 دينار ، در مضغه 60 دينار ، در استخوان 80 دينار و چون گوشت آورده باشد صد دينار تا بانگ كند و ديه تمام گيرد .
76 - در روايت ابى جارود ( 440 ) از امام پنجم عليه السّلام در
ثُمَّ أَنْشَأْناهُ خَلْقاً آخَرَ
فرمود دميدن جان است در آن .
و از همان ( 511 ) « آغاز كرد خلق آدمى را از گل » گفت او آدم بود كه