27 - الانفطار ( 6 - 8 ) چه تو را فريفته كرد پروردگار كريمت آنكه تو را آفريده و درست كرد و راست نمود در هر صورتى خواست تو را تركيب كرد .
28 - الطارق ( 5 - 7 ) بايد بنگرد انسان از چه آفريده شد از آبى جهنده كه بر آيد از ميان صلب و سينه .
تفسير
هُوَ الَّذِي يُصَوِّرُكُمْ
طبرسى - ره - در ( ج 2 ص 408 ) مجمع : گفته :
يعنى صورت شما را در رحم آفريد بهر صورتى خواست و بهر وضعى از پسر و دختر زيبا و زشت ، بلند و كوتاه « نيست شايان پرستش جز او كه عزيز است » در پادشاهى و « حكيم است » در كارهاش و اين آيه دلالت دارد بر يگانگى خداى سبحان و تماميت نيرو و كمال حكمت ، چون كه فرزند را در رحم مادر بدين وصف صورتگرى كرده و در آن انواع ريزهكارى آورده بىابزار و رنج كار ، با اينكه هر خردمند داند اگر همه جهان گرد آيند تا از آب ، پشهاى سازند و آن را صورتگرى نمايند در برابر چشم خود با شناخت او نتوانند و بدان راهى ندارند پس چگونه توانند آن را در ارحام آفرينند
فَتَبارَكَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخالِقِينَ
و اين استدلال از جعفر بن محمّد عليه الّسلام روايت است « از يك نفس » يعنى آدم . .
«
رِجالًا كَثِيراً
» بيضاوى در ( ج 1 ص 255 ) گفته : وصف كثير را براى مردان تنها آورد نه زنان چون بيشتر بودن زنان مقتضاى حكمت است و نيازى بذكر ندارد .
« آفريدتان از گل » يعنى در آغاز مايه از گل داريد يا آدم كه اصل بشر است از آنست يا آفريد پدر شما را از گل بحذف مضاف است - پايان و بسا مقصود آن گلى است كه در اخبار آيد كه در هر نطفه اندازند .
وَ اسْتَعْمَرَكُمْ فِيها
گفتهاند يعنى بشما در آن عمرى داد و شما را باقى نهاد يا شما را نيروى آبادانى آن داد و بدان فرمانتان داد و گفتهاند از عمرى است يعنى تا زندهايد از آن شما است و چون مرديد ارث ديگرانست .
« خدا داند آنچه را هر زنى آبستن است طبرسى در ( ج 6 ص 280 ) مجمع گفته