به دو اتم است و بايد اكرم و اكمل باشد و چون ما فرزندان اوئيم بايد آدميزاده اكرم و اكمل باشد .
« و بار كرديم آنها را به خشكى و دريا » ابن عباس گفته : يعنى در خشكى به پشت اسب و استر و خر و شتر و در دريا بر كشتى و اين هم تاكيد كرامت نخست است ، زيرا خدا تعالى اين جانوران را بفرمان او در آورد تا بر آنها سوار شود و با آنها بار كشد و بغزوه رود و بجنگد و از خود دفاع كند ، و همچنين خداوند آبها و كشتيها و جز آن را بفرمان او كرد تا سوار شود و جابجا شود و با آنها كسب كند كه مخصوص آدميزادهاند ، همه اينها دليلاند كه آدمى در اين جهان چون سروريست متبوع و پادشاهى مطاع .
رَزَقْناهُمْ مِنَ الطَّيِّباتِ
براى آنكه غذاها يا حيوانند يا گياهى و آدمى از هر دو بخش لطيفتر و بهتر آن را پس از پاك كردن كامل و پخت خوب و رسيدن بجا غذا سازد ، و اين جز آدمى را نشايد «
وَ فَضَّلْناهُمْ
» فرق ميان تفضيل و تكريم اينست كه خدا آدمى را بر ديگر جانوران برترى داده در آفرينش و منش چون خرد ، زبان گويا ، خطّ چهرهء زيبا و قامت كشيده سپس خدايش بوسيله آنها آمادهاش كرده براى كسب عقائد حقه و اخلاق فاضله و نخست تكريم است و دوم تفضيل .
« بر بسيارى از آنچه آفريديم » نفرمود بر همه و اين دليل است كه در آفريدههاى خدا آفريدهايست كه آدمى از آن برتر نيست و هر كه اين قسم را ثابت داند گويد آن فرشته است و بايد گفت : فرشته برتر از آدمى است و اين قول عقيدهء ابن عباس است و بروايت واحدى در بسيط مختار زجاج .
و بدان كه سخن اينجا در دو مرحله است .
1 - پيغمبران برترند يا فرشتهها و گفتار در باره آن در سوره بقره گذشت 2 - عوام فرشتهها برترند يا عوام مؤمنان و برخى مؤمنان را بر فرشته برترى دادند و دليل از روايت زيد بن اسلم آوردند كه : گفت فرشتهها گفتند پروردگارا