نشود و بر اين فضيلت كامله است كه خدا فرمود : « بخوان سوگند بپروردگار ارجمندترت آنكه آموخت ، با قلم ، آموخت بآدمى آنچه نميدانست » .
6 - اجسام اين جهان يا بسيطند يا مركب ، بسائط : زمين است و آب و هوا و آتش و انسان بهر يك آنها سود برد ، زمين براى ما چون مادر پرستاريست ، خدا تعالى فرموده « از ان آفريديم شما را و در آن شما را برگردانيم و از آنتان بار ديگر برآريم » و خدا آن را بتناسب با ما بنامهائى خوانده چون : بستر ، گهواره ، آسايشگاه ، اما سود ما از آب در نوشيدن و كشت كار و زرع روشن است و نيز دريا را مسخر كرد تا از آن گوشت تازه بخوريم و زيورها بپوشيم و كشتى را دريا شكاف بنگريم ، و اما هوا كه مايه زندگى ما است و اگر باد نبود البته بوى گند بر همه معموره چيره ميشد ، آتش كه وسيله پخت غذاها و نوشابهها و رسيدن آنها است ، در شبهاى تار جانشين خورشيد و ماه است و جلوگير زيان سرما .
مركبات يا آثار ( آباء خ ب ) علويهاند يا معادن يا گياه يا جانور و آدمى بر همه اينها تسلط دارد و از آنها بهرهگير و فراهمآور هر بخشى است و سراسر جهان چون دهى است آباد و خوانى سربسته ( آماده خ ب ) و همه سود و صلاحش صرف آدمى است و آدمى در آن چون سرورى است مخدوم و پادشاهى مطاع و همه جانوران در بر او چون بندهها و همه اينها دليل است كه آدمى از طرف خداوند مخصوص بكرامت و برترى فراوانيست .
7 - آفريدهها 4 بخشند : آنكه عقل و حكمت دارد و شهوت ندارد چون فرشتهها و آنكه بر عكس است چون بهائم و آنكه هيچ كدام را ندارد چون گياه و جماد و آنكه هر دو را دارد چون آدمى و ترديد ندارد كه آدمى براى اينكه نيروى عقل قدسى و شهوت حيوانى و خشم درندهها دارد بهتر از درنده و بهيمه است و ترديد ندارد كه باز بهتر از اجسام تهى از هر دو نيرو است مانند گياه و معادن و جماد و چون اين روشن شد معلوم شود كه خدا تعالى آدمى را بر بيشتر آفريدههاش برترى داده تنها اين بحث ميماند كه
بحار الأنوار (ج54) (آسمان و جهان) (فارسى) — صفحة 250
مساهمون: العلامة المجلسي
ص٢٥٠